Yiğit Bener

Hakkında

d. 1958, Brüksel, Eşref Yiğit Bener, Türk yazar ve çevirmendir. Babası yazar Erhan Bener, annesi Neşecan Otyam'dır. Evli ve bir kız çocuğu babası olan Bener, günümüzde İstanbul'da yaşamaktadır. Yazar Vüs'at O. Bener'in, yazar Bilge Bölükbaşı'nın, gazeteci ve ressam Fikret Otyam'ın, besteci ve orkestra şefi Nedim Otyam’ın, şair Nusret Otyam’ın yeğeni olan Yiğit Bener, entelektüel bir aile ortamında büyüdü. Ailesi o altı aylıkken Türkiye'ye döndü. Çocukluğunda ailesi sürekli Türkiye ve Fransa arasında gidip geldiği için ilk ve ortaöğrenimini Paris ve Ankara'da tamamladı. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde tıp öğrenimi gördü. Staj için yurtdışında bulunduğu sırada Türkiye'de 12 Eylül 1980 darbesinin gerçekleşince hakkındaki tutuklama kararı ve davalar olması nedeniyle tıp eğitimini yarıda bıraktı ve on yıl Brüksel ve Paris'te mülteci olarak yaşadı. Çocuk bakıcılığı, dergi yöneticiliği, göçmen sorunları danışmanlığı, çevirmenlik gibi işlerde çalıştı. Eğitimine yarıda bırakarak yurtdışında yaşamak zorunda kaldığı bu süreç, babası Erhan Bener'in Sürgünde adlı öyküsüne (Denizaşırı Öyküler) ilham kaynağı oldu. Yiğit Bener'in ilk edebiyat uğraşısı ise babasının 1982 tarihli Böcek adlı romanını Fransızca'ya çevirmek oldu.

1990 yılında Türkiye'ye döndü, İstanbul'a yerleşti. Konferans tercümanlığı yaptı. 1992'den itibaren Türkiye'den üst düzey devlet adamlarına yurt dışı gezilerinde ve yurt içindeki kabullerinde tercümanlık hizmeti verdi. 1991-2000 arasında Fransa Büyükelçisinin, İstanbul’daki Fransa Başkonsolosunun ve Türkiye’yi ziyaret eden Fransız devlet adamlarının resmi tercümanlığını yaptı. Türkiye Konferans Tercümanları Derneği (TKTD) ve Uluslararası Konferans Tercümanları Derneği (AIIC) adlı meslek örgütlerinde yöneticilik yaptı. Yıldız Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi'nde konferans tercümanlığı üzerine dersler verdi.

İlk romanı Eksik Taşlar 2001’de yayımlandı, Kırılma Noktası 2004’te. 2011’de basılan son romanı Heyulanın Dönüşü ile 2012 Orhan Kemal Roman Armağanı’nı kazandı; roman 2014’te Fransızcaya çevrildi. İlk öykü kitabı Öteki Kâbuslar 2010’da basıldı ve 2011’de Fransızcaya çevrildi. 2017’de basılan ikinci öykü kitabı Öteki Düşler 2018 Yunus Nadi Öykü Ödülü’nü kazandı. Üç çocuk kitabı yayımladı: Özgür Rosto, 2007; Yaramaz Babamla Beter Amcanın Maceraları, 2015; Matbaacılık Oyuncağı, 2015. Kurucularından ve yazarlarından olduğu İktidarsız adlı sanal edebiyat dergisinde 2003-2009 yıllarında yayımlanan yazılarından bir seçkiyi Kusursuz Gezinti adıyla 2014’te kitaplaştırdı. Enis Batur’la birlikte kaleme aldıkları Simültane Cinnet 2015 yılında yayımlandı ve 2017’de Fransızcaya çevrildi. 2015’te yayımlanan İçimizdeki Ermeni adlı derlemenin proje koordinatörlüğünü üstlendi. Louis-Ferdinand Céline’in Gecenin Sonuna Yolculuk adlı yapıtının çevirisiyle 2002 Dünya Kitap Yılın Çeviri Ödülü’nü kazandı.

Eserleri

Eksik Taşlar (2001)

Kırılma noktası (2004)

İktidarsız, kolektif yapıt (2005)

Özgür Rosto (2007)

Öteki Kabuslar (2009)

Yazının Gül Dikeni Fethi Naci'ye Armağan, kolektif yapıt (2010)

12 Eylül Sabahı, kolektif yapıt (2010)

Heyulanın Dönüşü (2011)

Kalem Kitabı, kolektif yapıt (2014)

Yeraltına Mektuplar, kolektif yapıt (2014)

Kusursuz Gezinti (2014)

Yaramaz Babamla Beter Amcanın Maceraları (2015)

Matbaacılık Oyuncağı (2015)

İçimizdeki Ermeni, kolektif yapıt (2015)

Simültane Cinnet (Enis Batur'la birlikte) (2015)

Acı Portakal (2019)

Öteki Düşler (2017)

Heptameron, kolektif yapıt (2017)

444, kolektif yapıt (2020)

Civcivin Babası (Erhan Bener'le birlikte) (2022)

Titanik'in Kaptanı (2022)

Öteki Kuruntular (2022)

Sakar Kalem (2022)

Gerçeğin Artısı (2022)

Çevirileri

Mandel, Ernest: Ankara Konferansları (1991)

Mandel, Ernest: İstanbul Konferansı (1991)

Amin, Samir: Üçüncü Dünya, Demokrasi ve Sosyalizm (1992)

Images d’Empire, aux origines de la photographie en Turquie, kolektif yapıt (1993)

Michaux, Agnes: Kadın Düşmanı Sözlük (1997)

Koltès, Bernard-Marie: Toplu Oyunları/Batı Rıhtımı (1999)

Lequenne, Michel: Marksizm ve Estetik (2000)

Céline, Louis-Ferdinand: Gecenin Sonuna Yolculuk (2002)

Laclavetine, Jean-Marie: Usulca (1995)

Casa, Jean-Michel: İstanbul’da Bir Fransız Sarayı (1995)

Saint-Exupéry, Antoine de: Küçük Prens (2015)

Demirel, Selçuk: Portakal Mavisi Dünya (Şiirin İlamı) (2016)

Cortazar, Julio: Kafa Ütüleyicinin Laklakiyatı (2018)

Ödülleri

Dünya Kitap Yılın Çeviri Ödülü (Louis-Ferdinand Céline'in "Gecenin Sonuna Yolculuk" adlı romanının çevirisi) (2002)

Orhan Kemal Roman Armağanı (Romanı "Heyulanın Dönüşü" ile) (2012)

Yunus Nadi Öykü Ödülü (Öykü kitabı "Öteki Düşler" ile) (2018)

Kaynakça

Kibar, Banu (2016). "Ötekinin, Ötekisinin Peşinde Yiğit Bener".

Şen, Hatice (2020). "Yiğit Bener'in romanlarında ve hikâyelerinde yapı ve tema". Bartın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü 2020 yüksek lisans tezi.

"Yiğit Bener". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

https://www.nouvart.net/aci-portakalin-unutamadigimiz-tadi-yigit-bener-soylesisi/ [Erişim: 5 Kasım 2023]

https://www.dunyabizim.com/kitap/bir-uygarlik-dilemmasi-gecenin-sonuna-yolculuk-h45903.html [Erişim: 5 Kasım 2023]

https://www.canyayinlari.com/yigit-bener  [Erişim: 5 Kasım 2023)

Yazan

Hanımnur MERCAN