Hakkı Süha Gezgin
Hakkında
Eğitimci, gazeteci, yazar ve çevirmen Hakkı Süha Gezgin, 1895 yılında Manastır’da doğmuştur. Babası Miralay Ali Rıza Bey, annesi Manastırlı Elmas Hanımdır. İlk ve ortaokulu Manastır’da ve Selanik’te okuyan Hakkı Süha babasının Yemen’de şehit olması üzerine İstanbul’a amcasının yanına gelmiştir. Hadikai Meşveret’te Lise eğitimini tamamlayan Hakkı Süha, 1920 yılında aralarında Ziya Gökalp ve Ali Canip Yöntem’in de bulunduğu bir heyet tarafından sınav edilmiş ve öğretmen olarak atanmıştır. Çapa Kız Muallim Lisesi, Fener Rum ve Şişli Terakki liselerinden sonra uzun yıllar İstanbul Erkek Lisesinde edebiyat öğretmenliği yapmıştır, 1957’de emekli oldu.1962 yılında akciğerlerinden rahatsızlanmış ve Kasım 1963’te vefat etmiştir.
Hakkı Süha Gezgin'in şiirleri 1911’de daha lise yıllarındayken Ömer Seyfettin'in ve Ali Canip Yöntem'in çıkardığı Genç Kalemler dergisinde yayınlanmıştır, üstelik daha on altı yaşındayken yazmaya başladığı Türk Yurdu dergisi tarafından Hindistan'a gezi muhabiri olarak gönderilmiştir. Sonrasında pek çok şiir, hikâye ve günlük yazıları Musavver Malûmat-ı Nafia Mecmuası, Resimli Ay, Sevimli Ay, Hayat Mecmuası, Yeni Türk Mecmuası, Resimli Perşembe, Yeni Mecmua, Fağfur Mecmuası, Ayda Bir, Din Yolu, Varlık gibi birçok yerde yayınlanmıştır.
Vakit gazetesinin “Sütunlarda Seyahat” köşesinde “Seyyah” imzasıyla gündelik olaylara dair yazılarıyla köşe yazarlığı yapmıştır. Dilde sadeleşme hareketinden yana olan yazarın hemen bütün eserlerinde bu tavrı görmek mümkündür. Aynı zamanda bir neyzen olan sanatçının Türk müziğine dair yazıları Ayda Bir ve Çınaraltı mecmualarında yayınlanmıştır.
Kitaplaşmış tek romanı “Aşk Arzuhalcisi” pek başarılı bulunmamıştır. Ancak, Yeni Mecmua’da yayımladığı edebiyatçılarla ilgili anı ve biyografik yazıları ilgiyle karşılanmıştır. Dönemin yazarları hakkında değerli bilgiler veren bu yazılar daha sonra Beşir Ayvazoğlu tarafından derlenerek “Edebî Portreler” adıyla yayınlanmıştır. Aralarında Dostoyevski’den bulunduğu pek çok roman çevirisi bulunmaktadır.
Eserleri
Aşk Arzuhalcisi (1928).
Hakkı Tarık Us 1889-1956 (H. Rasim Us ile, 1957).
Edebî Portreler (yay. haz. Beşir Ayvazoğlu, 1997).
İşgal Günlerinde İstanbul (yay. haz. Nuri Sağlam, 2021)
Fransız Edebiyatından Çevirileri
André Theriet: İlkbahar Soneleri (1927)
Andre Maurois: Düşünceleri Okuyan Makine (1944)
Prosper Mérimée: Şarl IX’un Kanlı Saltanatı (1944)
René Fonjallaz: Dolu Dizgin (1945)
Emile Zola: Toprak (1946)
İngiliz Edebiyatından Çevirileri
Charles Dickens: Mister Pikvik’in Maceraları (1927), [Kamuran Şerif ile]
Rus Edebiyatınan Çevirileri
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski: Karamazov Kardeşler (1940)
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski: Suç ve Ceza (1945)
Kaynakça
Aldemir, E. (2020). AŞK ARZUHALCİSİ, BİR BÂBIÂLİ MÜDAVİMİ HAKKI SÜHA GEZGİN VE HAKKI SÜHA GEZGİN HİKÂYECİLİĞİ ADLI KİTAPLARIN TANITIMI . Hars Akademi Uluslararası Hakemli Kültür Sanat Mimarlık Dergisi , 3 (6) , 517-522 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/hars/issue/58640/820520 [Erişim: Ekim 2023]
https://www.biyografya.com/biyografi/10482 [Erişim: Ekim 2023]
https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/gezgin-hakki-suha [Erişim: Ekim 2023]
https://istanbul.meb.gov.tr/www/ogretmen-yazar-hakki-suha-gezgin-anildi/icerik/3997 [Erişim: Ekim 2023]
https://web.archive.org/web/20140303035141/http://www.dunyabizim.com/?aType=haberYazdir&ArticleID=14229&tip=haber [Erişim: Ekim 2023]
https://www.canakkaleharbi.com/2021/01/31/1938de-canakkaleye-bir-gezgin-hakki-suha-gezgin/ [Erişim: Ekim 2023]
Yazan
Merve Engin Kurt
