Ergin Altay

Hakkında

d. 1937, Edirne. Ergin Altay, babasının devlet memuru olması sebebiyle, çocukluğunu Anadolu'nun çeşitli kentlerinde geçirdi. 1953 yılında Kuleli Askerî Lisesi'ne girdi ve burada Rusça dilini yabancı dil olarak seçti. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi (DTCF) Rus Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Rusça öğretmenliği de yapmış olan Ergin Altay, aynı zamanda Rusçadan Türkçeye çeviri çalışmalarına başladı. Ergin Altay, Rus edebiyatının önemli eserlerinin Türkçeye çevrilmesinde önemli bir rol oynamıştır. Neredeyse tüm Dostoyevski külliyatını -günlüğü hariç- Ergin Altay çevirmiştir. Altay’ın çeviri sırasında karşılaştığı en büyük zorluklarından biri, Rusça ve Türkçe dillerinin gramer yapılarının farklı olmasıdır. Bu durum, anlam kaybı olmadan uzun Rusça cümlelerin Türkçeye çevrilmesini zorlaştırmaktadır. Ayrıca, Türkçenin kimi zaman Rusça dilinin zengin sözcük hazinesini yeterince karşılayamaması nedeniyle bazı Rusça terimleri birkaç Türkçe kelimeyle ifade etmeyi tercih etmiştir. Kendisi, Rus ve Türk halkları arasında doğal bir yakınlık olduğuna ve bu yakınlığın Rus klasik eserlerine olan ilgiyi artırdığına inanmaktadır. Klasik Rus edebiyatının Türkiye’de olduğu kadar bütün dünyada ilgi görmediği kanısındadır. Çehov, Tolstoy ve Dostoyevski'nin eserlerini Türk okuyuculara kazandırmıştır. Bu isimlerin dışında Turgenyev, Gogol, Bulgakov, Gorki, Gonçarov, Puşkin, Lermontov, Grigori Petrov, İzak Babel gibi Rus yazarlardan yetmişi aşkın çeviri sığdırmıştır ve günümüzde daha fazlasını sığdırmaya da devam ediyor.

Kendisi çeviri için “Çeviri benim için bir hayat biçimidir. Beethoven’in beşinci ve dokuzuncu senfonilerini, Çaykovski’yi dinlerken duyduğum hazzı çeviri yaparken de duyuyorum. Dolayısıyla çeviriyi bırakamam" demiştir.

Eserleri

Ruslar için Türkçe Konuşma Kılavuzu (1998)

Rusça Kelime Bankası (2014)

Çevirileri

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Karamazov Kardeşler (1960)

Tolstoy, Aleksey Nikolayeviç: Korku Haftası (1968)

Çehov, Anton Pavloviç: Hikayeler (1968)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Delikanlı (1968)

Çehov, Anton Pavloviç: Besleme (1968)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Ezilenler (1969)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: İnsancıklar (1970)

Gorki, Maksim: Konovalof (1971)

Çehov, Anton Pavloviç: Önemli Bir Olay (1971)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Kumarbaz (1971)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Batı, Batı Dedikleri (1972)

Tolstoy, Lev Nikolayeviç: Anna Karanina (1973)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Stepançikovo Köyü ve Sakinleri (1973)

Tolstoy, Lev Nikolayeviç: Diriliş (1973)

Çehov, Anton Pavloviç: Çukurda (1974)

Çehov, Anton Pavloviç: Prenses (1974)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Bir Yazarın Günlüğü (1975)

Pisemski, Aleksey Feofilaktoviç: Rüzgarlı Yollar (1978)

Gonçarov, Ivan: Yamaç (1979)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Cinler (1982)

Gogol, N.V.: Masallar (1983)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Suç ve Ceza (2001)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Ezilmiş ve Aşağılanmışlar (2000)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Yaz İzlenimleri Üzerine Kış Notları (2005)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Ölü Bir Evden Hatıralar (2006)

Çehov, Anton Pavloviç: Köpeğiyle Dolaşan Kadın (2006)

Marinina, Aleksandra: Stilist (2006)

Turgenyev, İvan Sergeyeviç: Babalar ve Oğullar (2007)

Gogol, Nikolay: Ölü Canlar (2007)

Çehov, Anton Pavloviç: Vişne Bahçesi (2009)

Turgenyev, İvan Sergeyeviç: Rudin, İlk Aşk, İlkbahar Selleri (2009)

Çehov, Anton Pavloviç: Vanya Dayı: Köy Hayatından Sahneler (2009)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Beyaz Geceler (2010)

Çehov, Anton Pavloviç: Martı (2010)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Yeraltından Notlar (2011)

Babel, İzak: Odessa Öyküleri (2011)

Pisemski, Aleksey Feofilaktoviç: Girdap (2011)

Gogol, Nikolay Vasilyeviç: Petersburg Öyküleri (2011)

Turgenyev, İvan Sergeyeviç: Duman (2012)

Çehov, Anton Pavloviç: Üç Kızkardeş (2012)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Budala (2012)

Gonçarov, İvan Aleksandroviç: Oblomov (2012)

Babel, İzak: Kızıl Süvariler (2012)

Gorki, Maksim: Çocukluğum (2013)

Bulgakov, Mihail Afansyeviç: Genç Bir Köy Hekimi (2014)

Gorki, Maksim: Benim Üniversitelerim (2014)

Gorki, Maksim: İnsanlar Arasında (2014)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Öteki: Bir Petersburg Şiiri (2014)

Tolstoy, Lev Nikolayeviç: Kroyçer Sonat (2015)

Turgenyev, İvan Sergeyeviç: Ham Toprak (2015)

Bulgakov, Mihail: Kol Manşetinde Notlar (2015)

Tolstoy, Lev Nikolayeviç: Sivastopol Öyküleri (2016)

Bulgakov, Mihail: Kızıl Moskova (2016)

Gorki, Maksim: Ana (2018)

Bulgakov, Mihail: Morfin (2019)

Sorokin, Vladimir: Tipi (2019)

Babel, Izak: İlham (2020)

Babel, Izak: Baba (2020)

Bulgakov, Mihail: Çelik Boğaz (2020)

Bulgakov, Mihail: Hayatın ve Ölümün Saati (2020)

Gorki, Maksim: Bozkırda (2020)

Tolstoy, Lev Nikolayeviç: İlk Gençlik (2020)

Tolstoy, Lev Nikolayeviç: Çocukluk (2020)

Babel, Izak: Bir Öpücük (2020)

Bulgakov, Mihail: Gelecekten Beklentiler (2020)

Puşkin: Yüzbaşının Kızı (2020)

Tolstoy, Lev Nikolayeviç: İvan İlyiç’in Ölümü (2021)

Tolstoy, Lev Nikolayeviç: Aile Mutluluğu (2021)

Bulgakov, Mihail: Saldırı (2021)

Bulgakov, Mihail: Hayatımızın Bir Günü (2021)

Ivan Sergeyeviç Turgenyev: Avcının Notları (2021)

Dostoyevski, Fyodor Mihayloviç: Netoçka Nezvanova (2021)

Bulgakov, Mihail: Altın Kent (2021)

Marquez, Garcia Gabriel: Yüzyıllık Yalnızlık Mini Kitap (2022)

Kaynakça

Ergin Altay ile Rusçadan Türkçeye Çeviriler Üzerine Bir Röportaj / M. Milât Özçelik

https://www.nadirkitap.com/ [Erişim: Aralık, 2023]

https://www.canyayinlari.com/ergin-altay [Erişim: Aralık, 2023]

Mehmet Tahir Öncü, Bahar Aliye Sertdemir, Gökhan Abacı. Türkçe Çeviriler Bibliyografyası: Dünya Edebiyatından Çeviriler. Merter, İstanbul, Hiperyayın, 2017

Yazan

Atacan Yeşilada