Refik Özdek

Hakkında

d. 1 Eylül 1928, Köstence, Romanya – ö. 28 Ağustos 1995, İstanbul. Elif Hanım ve Şevki Bey’in çocuğu olarak dünyaya gelen Refik Özdek, Balkanlardaki siyasal baskılar sonucu ailesiyle birlikte İstanbul’a göç etti. Galatasaray Lisesi'ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne devam etti ancak eğitimini yarıda bırakarak Çapa Eğitim Enstitüsü'nden mezun oldu. 1959 yılında Yeni İstanbul gazetesinde gazeteciliğe adım attı. Kariyerine Büyük Doğu, Bugün, Babıali'de Sabah, Tercüman ve Yeni Haber gazetelerinde devam etti. Aynı zamanda Tercüman Çocuk dergisinin genel yayın müdürlüğünü üstlendi. 1968 yılında Uzay Yayınevi'ni kurdu. 

Özdek, gazeteciliğin yanı sıra edebiyatla da iç içe bir yaşam sürdü. Roman, hikâye ve şiir alanlarında eserler verdi. Aynı zamanda Fransızcadan Türkçeye çeviriler yaptı ve Galatasaray Lisesi’nde kısa süreliğine Fransızca öğretmenliği geçmişi de vardır. Özellikle Kırgız yazar Cengiz Aytmatov’un eserlerini Türk okuyucusuyla buluşturdu. Eserlerinde Refik Şevki ve Gaffaroğlu imzalarını da kullanan Özdek, Türk Edebiyatı Vakfı üyeliği ve Basın Şeref Kartı sahibiydi.

Özdek, metinlerarası ilişkiler kurarak, mitik unsurları ve çeşitli edebi teknikleri kullanarak eserlerini zenginleştirdi. Toplumsal konuları, insan psikolojisini, aşkı ve milliyetçiliği işlediği eserlerinde, karakterlerin kişilik dünyasını mekân tasvirleri aracılığıyla belirlemeye özen gösterdi.

Gülver Özdek ile evli olan ve bu evlilikten Almila isimli bir kızı olan Refik Özdek, 28 Ağustos 1995'te İstanbul'da akciğer kanserinden hayatını kaybetti.

Eserleri

• Hazreti Peygamber Geliyor (1968)
• Hücre (K)-Biz Şehir Eşkıyası İdik (1972)
• Siyasi Vasiyetnameler (1975)
• Üç Yiğit Atlı (1976)
• Hedef TRT (1977)
• Gözyaşı İncisi (1978,)
• Uzaydan Gelen Adam (1978)
• Uzaylı Bargan’ın Dönüşü (1979)
• Uzay Ansiklopedisi (1981)
• Ülkeler Ansiklopedisi (1981)
• Harikalar Ansiklopedisi (1983)
• Çanlar ve Zindanlar (1985)
• Kezban’a Mektup (1986)
• Halley Geliyor (1986)
• Ocağımız Sönmesin (1989)
• Türklerin Altın Kitabı (4 Cilt) (1990)
• Yüreğim Yanardağ (1991)
• Afşaroğlu (1994)
• Yazı Yazmaktan Karnı Nasırlaşan Adam (1994)
• Kiziroğlu Mustafa (1994)
• Gece Yarısı Güneşi (1997)

Çevirileri

• Ayme, Marcel: Sarışın Küçükler (1954)
• Duhamel, Georges: Şatodaki İkizler (1964)
• Malaparte, Curzio: Hükümet Darbesi Tekniği (1964)
• Mussolini, Benito: Faşizm (1966)
• Carrel, Alexis: Yarınlara Doğru (1969)
• Hitler, Adolf: Kavgam (1972)
• Carrel, Alexis: İnsan Denen Meçhul (1973)
• Carrel, Alexis: Başarının Sırları (1973)
• de Nerval, Gérard: Muhteşem İstanbul (1974)
• Baun, Hans: Dünyanın Kaderi Benim Ellerimde İdi (1974)
• Benoit, Pierre: Sahra (1976)
• Long, Michel: Eğer Allah İsteseydi (1988)
• Aytmatov, Cengiz: Yıldırım Sesli Manasçı  (1990)
• Aytmatov, Cengiz: Yüzyüze (1990)
• Aytmatov, Cengiz: Dişi Kurdun Rüyaları (1990)
• Aytmatov, Cengiz: Deniz Kıyısında Koşan Ala Köpek (1990)
• Aytmatov, Cengiz: Hikâyeler (1992)
• Nazarbayev, N. S.: Özgürlük ve Demokrasi Yolunda (1992)
• Aytmatov, Cengiz: Beyaz Gemi (1997)
• Aytmatov, Cengiz: Sultan Murat (2000)
• Aytmatov, Cengiz: Kızıl Elma; Oğulla Buluşma; Beyaz Yağmur; Asker Çocuğu; Deve Gözü (2000)
• Aytmatov, Cengiz: Gün Olur Asra Bedel (2000)
• Aytmatov, Cengiz: Elveda Gülsarı (2001)
• Aytmatov, Cengiz: Cengiz Han’a Küsen Bulut (2001)
• Aytmatov, Cengiz: Toprak Ana (1995)
• Aytmatov, Cengiz: Cemile/Sultan Murad (2006)

Kaynakça

• https://www.kitapyurdu.com/yazar/refik-ozdek/1236.html [Erişim: Ekim 2023]
• https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/refik-ozdek [Erişim: Ekim 2023]
• https://www.biyografya.com/biyografi/11856 [Erişim: Ekim 2023]
• https://www.oktayaras.com/refik-ozdek/tr/29516 [Erişim: Ekim 2023]
• Mehmet Tahir Öncü, Bahar Aliye Sertdemir, Gökhan Abacı. Türkçe Çeviriler Bibliyografyası: Dünya Edebiyatından Çeviriler. Merter, İstanbul, Hiperyayın, 2017

Yazan

Atacan Yeşilada