Şerif Hulusi Kurbanoğlu

Hakkında

d. 1910, Manisa – ö. 4 Nisan 1971, İstanbul. Şerif Hulusi Kurbanoğlu (Şerif Hulusi Sayman), 1910 yılında Manisa’da, Muallim Ahmet Bey ve Hatice Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi. İlk ve ortaokulu Manisa’da tamamlayan Kurbanoğlu, lise eğitimini İzmir ve İstanbul’da sürdürdü ve Taksim İstiklal Lisesi’nden mezun oldu. Üniversite eğitimini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde tamamladı.

Kurbanoğlu, üniversite yıllarında Sabahattin Ali ve Pertev Naili Boratav ile yakın dostluk kurdu ve Marko Paşa dergisinin kurucuları arasında yer aldı. Edebiyat araştırmaları, incelemeler ve çeviriler alanında önemli bir isim haline geldi. Öğrencilik yıllarında Babıâli’de çalışmaya başlayan Kurbanoğlu, Cumhuriyet gazetesinde düzeltmenlik yaptı ve yazı hayatına atıldı.

Kurbanoğlu, Engels, Lenin, Plehanov gibi sosyalist düşünürlerden; Balzac, Flaubert ve Cengiz Aytmatov gibi büyük yazarlardan eserleri Türkçeye kazandırdı. Aynı zamanda Nâzım Hikmet’in eserlerini derleyip yayımladı. 1966 yılında Nâzım Hikmet’in Kurtuluş Savaşı Destanı üzerine yazdığı inceleme yazısı nedeniyle açılan davadan beraat etti ancak çevirileri sebebiyle 7,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Kurbanoğlu, edebiyat araştırmaları ve incelemelerinin yanı sıra, çeviri alanındaki çalışmalarıyla da tanınmaktadır. Balzac’ın "Kuzin Bette" ve Stendhal’ın "Kırmızı ve Siyah" gibi klasik eserlerinin en bilinen Türkçe çevirileri ona aittir.

4 Nisan 1971’de İstanbul’da hayatını kaybeden Kurbanoğlu, Türk edebiyatına ve çeviri literatürüne önemli katkılar sağlamış bir yazar ve çevirmendir. Ölümünden sonra vasiyeti gereği kütüphanesi Türkiye İşçi Partisi'ne intikal ettirilmiş, ancak parti kapatılınca kitapların akıbeti belirsiz kalmıştır.

Eserleri

• O. Prof. Dr. Fuat Köprülü’nün Yazıları İçin Bibliyografya (1940)
• Ahmet Haşim: Hayatı ve Seçme Şiirleri (1947)
• İktisadi Buhran ve Monopoller (1965)

Çevirileri

·       Gide, André: İmmoralist (1937)

·       Gide, André: Gayri Ahlaki (1937)

·       Klingsor, Tristan L.: Paul Cézanne (1939)

·       Balzac, Honoré de: Kuzin Bette, Ölmez Eserler (1946)

·       Erasmus: Deliliğe Methiye (1956)

·       Amado, Jorge: Kızgın Toprak (1960)

·       Oçenaçek, Jan: Romeo Juliette ve Karanlıklar (1962)

·       Flaubert, Gustave: Bir Delikanlının Hikâyesi (1964)

·       Saint-Pierre, Bernardin de: Hintli Kulübesi (1964)

·       Turkus, Burton B.; Feder, Sid: Amerika'da Adam Öldürme Anonim Şirketi (1965)

·       Bettelheim, Charles: Küba İktisadının Planlaştırılması (1965)

·       Tse Tung, Mao: Kültür, Sanat, Edebiyat (1966)

·       Fadayev, A.; Çerminski, E.; Golikov, G.: Sovyetler Birliği’nde Sosyalizmin Kuruluşu (1966)

·       Engels, Friedrich: Almanya’da Köylü Savaşı (1967)

·       PLEHANOF, G. V.: Sosyalizm ve Siyasi Mücadele (1967)

·       Lacouture, Jean: Ho Şi Minh (1968)

·       Freville, Jean: Lenin Sanat ve Edebiyat (1968)

·       Soboul, Albert: Fransız İhtilali Tarihi (1969)

·       Fast, Howard: Saco ile Vanzetti’nin Çilesi (1969)

·       Lenin, V.İ.: Biz Hangi Fikir Mirasını Reddediyoruz (1970)

·       Lenin, V.İ.: Halkçılığın İktisadi Muhtevası (1970)

·       Lenin, Vladimir İlyiç: Rusya’da Kapitalizmin Gelişmesi (1971)

·       Aytmatov, Cengiz: Cemile (1973)

·       Balzac, Honoré de: Goriot Baba (1974)

·       Stendhal: Kırmızı ve Siyah (1979)

·       Gorki, Maksim: Halk Kültürü (1992)

Kaynakça

• https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/kurbanoglu-serif [Erişim: Ekim 2023]
• https://www.turkedebiyatcilar.net/serif-hulusi-kimdir-hayati-ve-eserleri [Erişim: Ekim 2023]
• https://www.biyografya.com/biyografi/2208 [Erişim: Ekim 2023]
• https://www.turkedebiyatcilar.net/serif-hulusi-kimdir-hayati-ve-eserleri [Erişim: Ekim 2023]
• Mehmet Tahir Öncü, Bahar Aliye Sertdemir, Gökhan Abacı. Türkçe Çeviriler Bibliyografyası: Dünya Edebiyatından Çeviriler. Merter, İstanbul, Hiperyayın, 2017.

Yazan

 Atacan Yeşilada