Çerez Örnek

Rasim Özdenören

Hakkında

 

Rasim Özdenören, 1940 yılında Kahramanmaraş'ta doğmuş Türk öykü ve deneme yazarıdır, aynı zamanda şair Alaeddin Özdenören’in ikiz kardeşidir. Annesi maraşlı Ayşe Nezahat Hanım, babası ise fen memuru İstanbul Eyüp’lü Hakkı Bey’dir. Annesinin ailesi Necip Fazıl’a akrabadır. İlkokul ikinci sınıftayken bir akraba tarafından hediye edilen bir hikâye kitabı, ikizlerin kitaplarının dışında da kitaplar olduğunu keşfetmelerini sağlar. Rasim Özdenören, bu hediye kitabın etkisiyle hikayeleri sevmeye başlar.

1954’te Tunceli’ye taşınır, bu dönemde Nuri Pakdil ile tanışır ve yazılarına başlar. 1955’te ailesi tekrar Maraş’a döner ve Maraş Lisesine kaydolurken ‘Hamle’ dergisiyle tanışır. ‘Hamle’ dergisi Özdenören’in bir dönüm noktası olur ve bu dergi sayesinde Sait Faik’i tanır ve hikayelerinde yeni bir dil arayışına girer. Aynı dönemde ‘Gençlik Gazetesi’nde yazılar hazırlar ve Nuri Pakdil ile tanışır.

1962’de Sezai Karakoç ile tanışır ve birlikte dergi çıkarma girişiminde bulunurlar. Ancak bu dergi yayınlanmadan sona erer.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi ve Gazetecilik Enstitüsü'nden mezun olduktan sonra 1970’te Amerika’ya giderek ekonomi üzerine yüksek lisans yapar. Meslek hayatına Devlet Planlama Teşkilatı'nda uzman olarak başlamıştır. Daha sonra ABD'de araştırmalarda bulunmuş ve Kültür Bakanlığı'nda Müşavirlik ve Müfettişlik görevlerinde bulunmuştur. Yazarın "Çok Sesli Bir Ölüm" ve "Çözülme" adlı hikayeleri televizyon filmlerine uyarlanmış, bu eserlerden ilki Uluslararası Prag TV Filmleri Yarışması'nda jüri özel ödülünü kazanmıştır.

Rasim Özdenören, Türk edebiyatında köy romancılığı etkisinden uzaklaşıp varoluşçu bir yaklaşımın hissedildiği dönemde adını duyurmaya başlamıştır. Öykülerinde, Anadolu'nun birçok ilini ziyaret edip orada yaşayarak elde ettiği ayrıntılarla, güçlü tasvir yeteneğiyle ve insanın evrensel yönlerini öne çıkararak yazdığı için tanınır. Yazarın edebi kişiliği, gençliğinde edebiyata ciddi bir ilgi duyan arkadaş grubu ve Sezai Karakoç'un etkisiyle şekillenmiştir. Amerika'da uzun süre kaldığı dönem, eserlerine çağdaş dünyayı tanıma ve anlama fırsatı sunmuştur. Özdenören, yerel kimliği anlatırken öykülerinde evrensel bir yaklaşımı benimsemiş ve inandığı değerleri okuyucularına dayatmamıştır. Dilini ustaca kullanarak adeta şiirsel bir dil oluşturmuştur.

23 Temmuz 2022 tarihinde tedavi gördüğü Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde vefat etmiştir.

 

Eserleri

 

Öykü:

Hastalar ve Işıklar (1967)

 Çözülme (1973)

 Çok Sesli Bir Ölüm (1974)

 Çarpılmışlar (1977)

 Denize Açılan Kapı (1983

 Kuyu (1999)

 Hışırtı (2000)

 Ansızın Yola Çıkmak (2000)

 Toz (2002)

İmkânsız Öyküler (2010)

 Uyumsuzlar (2015)

 Elli Yılın Öyküsü (2017)

 İlk Öyküler (2022)

Kör Pencereler (2022)

 

Roman:

Gül Yetiştiren Adam (1979)

 

Deneme:

İki Dünya (1977)

 Müslümanca Düşünme Üzerine Denemeler (1985)

 Yaşadığımız Günler (1985)

 Ruhun Malzemeleri (1986,

 Yeniden İnanmak (1987)

 Çapraz İlişkiler (1987)

 Kafa Karıştıran Kelimeler (1987)

 Yumurtayı Hangi Ucundan Kırmalı (1987)

Müslümanca Yaşamak (1988)

 Red Yazıları (1988)

Yeni Dünya Düzeninin Sefaleti (1996)

 Ben ve Hayat ve Ölüm (1997)

 İpin Ucu (1997)

 Acemi Yolcu (1997)

 Kent İlişkileri (1998)

 Yüzler (1999)

 Köpekçe Düşünceler (1999)

 Eşikte Duran İnsan (2000)

 Yazı İmge ve Gerçeklik (2002)

 Aşkın Diyalektiği (2002)

 Düşünsel Duruş (2004)

 Siyasal İstiareler (2009)

 Açık Mektuplar (2014)

 Edebiyat ve Hayat (2012)

Hadislerin Işığında Hz. Peygamber (2018)

 Ariyet Fikirle Düşünmek (2022)

 

 

Çevirileri

 

Hayvan Çiftliği - George Orwell (1964, 2021)

İslâm’da Devlet Nizamı - Ebü’l-Aʿlâ Mevdûdi (1967)

 İslâm Devleti’nde Malî Yapı - S. A. Sıddıkî (1972)

 

 

Ödülleri

 

Yazarlar Birliği’nin 1984 ‘Hikâye’ Alanında ‘Yılın Hikâyecisi’ Ödülü

Türkiye Millî Kültür Vakfı ‘Fikir’ Dalında 1978 Jüri Özel Ödülü

Türkiye Yazarlar Birliği 1986 Deneme Ödülü

Türkçeyi Güzel ve Doğru Kullanan Edebiyatçı Ödülü Karaman Belediyesi (2008)

Necip Fazıl Kısakürek Saygı Ödülü (2016)

Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü (2015)

 

 

Kaynakça

 

Erinç, Ömer (2011), Çok Sesli Bir Yazar Rasim Özdenören Sempozyumu, Kahramanmaraş Belediyesi, 221-234 >cok-sesli-bir-yazar.pdf (kahramanmaras.bel.tr)<

Rasim Özdenören (Gül Yetiştiren Adam kitabının yazarı) - 1000Kitap

7 Güzel Adam kimdir, adları neler ve hangi şairler? 7 Güzel Adam şairleri kimlerdir? Rasim Özdenören ile Yedi Güzel Adam isimleri ve şiirleri neler? (haberturk.com)

 

Yazan

 

Büşra Kavlak

 

Ege Üniversitesi

EGE ÜNİVERSİTESİ