Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Hakkında

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, 27 Mart 1889'da Kahire, Mısır'da doğdu. Eğitim hayatına ailesiyle birlikte Manisa'da başlayıp, ardından İzmir İdadisi'ne devam etmiştir. Babasının vefatından sonra annesiyle Mısır’a döndükten sonra lise eğitimini Mısır'daki bir Fransız okulunda tamamlamıştır.

1908 yılında İstanbul Hukuk Mektebi'ne başlayan Karaosmanoğlu, mezun olmadan okulu terk etmiştir. 1909'da arkadaşı Şehabettin Süleyman'ın aracılığıyla Fecr-i Âti topluluğunu kurmuşlardır. İstanbul'dan ayrılarak 1916 yılında tedavi amacıyla gittiği İsviçre’de üç yıl kalmıştır.

Mütareke yıllarında İkdam gazetesindeki yazılarıyla Kurtuluş Savaşı'nı destekleyen Karaosmanoğlu, 1921'de Ankara'ya çağrılarak çeşitli görevlerde bulunmuştur. 1923'te Mardin, 1931'de Manisa milletvekili olarak seçilmiştir. Siyasi kariyeri boyunca aktif olarak görev almıştır, ancak aynı zamanda edebiyatla da yakından ilgilenmiştir.

Yazarlık kariyerine Ümit, Servet-i Fünun, Resimli Kitap gibi dergilerde ve Fecr-i Âticiler topluluğuyla başlamıştır. Romanlarında Türk toplumunun farklı dönemlerdeki gerçekliğini ele alan Karaosmanoğlu, eserlerinde toplumsal sorunlara sanatsal bir yaklaşım getirmiştir.mSiyaset ve edebiyat alanındaki katkıları, onu Türk edebiyatının seçkin isimlerinden biri yapmıştır. 13 Aralık 1974'te Ankara'da hayatını kaybeden Karaosmanoğlu, eserleriyle Türk edebiyatına kalıcı bir iz bırakmıştır.

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, özellikle Fransızca ve İngilizce dilleri arasında çeviri yapmış bir yazardır. Karaosmanoğlu, Türkçe eserlerini bu dillere çevirmiş ve aynı zamanda bu dillerden Türkçe'ye çeviriler yapmıştır. Mısır'da eğitim alırken yazım becerisini geliştirmiş ve Fransız edebiyatının önemli yazarlarını keşfetmiştir. Neuchatelli Henri Lamon'dan yazım dersleri almış ve Emile Zola, Edmond de Goncourt gibi yazarları tanımıştır. Ayrıca "Türk" adlı dergide Fransızca çeviriler yapmış ve Montesquieu'nün "L'Esprit des Lois" adlı eserini çevirmeye çalışmıştır. Bu dönem, onun edebiyat ve çeviri yeteneğinin temellerini atmıştır. Fecr-i Âti topluluğunun kurucu üyelerinden biri olarak, Karaosmanoğlu toplulukla birlikte yabancı edebiyattan eserlerin çevirilerini de yapmıştır.

Karaosmanoğlu'nun çevirileri, Batı edebiyatının Türk edebiyatına olan etkisini gösteren önemli bir örnektir. Bu çeviriler, Türk yazarlarının Batı edebiyatını anlamalarına ve kendi eserlerini geliştirmelerine yardımcı olmuştur.

Eserleri

Roman

Kiralık Konak (1922)

Nur Baba (1922)

Hüküm Gecesi (1927)

Sodom ve Gomore (1928)

Yaban (1932)

Ankara (1934)

Bir Sürgün (1937)

Panaroma, 2 cilt (1953-1954)

Hep O Şarkı (1956)

Öykü

Bir Serencam (1913)

Rahmet (1923)

Ceviz (1925)

Milli Savaş Hikâyeler (1947)

Anı

Zoraki Diplomat (1955)

Anamın Kitabı (1957)

Vatan Yolunda (1958)

Politikada 45 Yıl (1968)

Gençlik ve Edebiyat Hatıraları (1969)

Monografi

Atatürk (1946)

Ahmet Haşim (1934)

Makale

İzmir’den Bursa'ya (1922)

Kadınlık ve Kadınlarımız (1923)

Seçme Yazılar (1928)

Ergenekon (1929)

Alp Dağlarından ve Miss Chalfrin’in Albümünden (1942)

Tiyatro

Nirvana (1909)

Veda (1929)

Sağanak (1929)

Mağara (1934)

Şiir

Erenlerin Bağından (1922)

Okun Ucundan (1940)

Çevirileri

Proust, Marcel: Geçmiş Zaman Peşinde (1942)

Proust, Marcel: Swann’ların Semtinden (1992)

Horatius: Ode'ler - Epod'lar - Hicviyeler - Nameler

Kaynakça

https://www.bkmkitap.com/blog/yakup-kadri-karaosmanoglu (30.10.2023)

https://web.archive.org/web/20110404101859/http:/www.kultur.gov.tr/TR/belge/1-5039/yakup-kadri-karaosmanoglu.html (30.10.2023)

https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2018/08/1_SOYLESI-_Yakup-Kadri-Karaosmano%C4%9Flu-R%C3%B6portaj%C4%B1-.pdf (30.10.2023)

Yazan

Büşra Kavlak