Sadrettin Karatay

Hakkında

d: 1899 Kütahya – ö: 22 Temmuz 1964 Ankara; tam adı Sadrettin Rahmi Karatay’dır. Konya’nın tanınmış ailelerinden Abdülfettahzâdeler’e mensuptur. Soyadı Kanunu ardından aile Karatay soyadını almıştır. Konya Evkaf Müdürü Abdülfettahzâde Rahmi Bey’in oğludur. Sadrettin Karatay’ın kardeşi ünlü şair ve hiciv üstadı Namdar Rahmi Karatay “Geçti Bor’un pazarı sür eşeğini Niğde’ye” şiiri ile ünlüdür. Bir diğer kardeşi Mehmet Emin Vefa Karatay ise divan sahibi olan bir şairdir. Asıl mesleği avukatlık olan yeğeni Ata Karatay da emekliliğinin ardından İskandinav şiir çevirileri yapan bir şairdir. Sadrettin Karatay; ilk, orta ve lise eğitimini Konya’da tamamladı. Babası onu, 1916 yılında Türk gençlerinin tarım öğrenimi için gittikleri Macaristan’a gönderdi. 1923 yılında memleketi Konya’ya döndükten sonra bir süre Konya Lisesinde coğrafya ve edebiyat öğretmenliği yaptı. 1937 yılına kadar Konya Ziraat Müdürlüğünde fen memuru olarak çalıştı, daha sonra aynı yıl Ankara’da Macaristan Sefaretinde baş mütercimliğe başladı. Kolling’dan çevirdiği önemli makaleleri, 1939-40 yıllarında Ülkü dergisinde yer aldı. 1956-61 yılları arasında ise Konya’da çıkan Zaman ve Yeni Konya gazetelerinde Kütahya ve Konya’daki gençlik hatıralarını ve 1937 yılından sonra yerleştiği Ankara’daki gözlemleri ile son yıllarında yapmış olduğu yurt içi gezilerinin izlenimlerini yayımladı. Bu yazıları ölümünden sonra Ülkü Karatay tarafından kitaplaştırıldı.

“Sadrettin Karatay, Macaristan’da ziraat eğitimi yanına Türk ve Dünya edebiyatının önemli eserlerini okumaya meraklı idi. Tercüme ve yazılarında anlaşılabilir ve temiz bir Türkçe kullanmaya özen göstermiştir.” (Mehmet Bildirici)

Eserleri

Deneme-İnceleme: Konya’dan Ankara’dan (yay. haz. Ülkü Karatay, 2005)

Çevirileri

Kelemen Mikes: Türkiye Mektupları (1944)

Ferenc Herczeg: Paganlar (1945)

Zsigmond Moricz: Tanrı Gözünden Irak (1945)

Ferenc Herczeg: Bizans (1946)

Gergely Csiky: Tufeyliler (1946)

Kalman Mikszath: Konuşan Kaftan (1946)

L. Ligeti: Bilinmeyen İç Asya I-II (1946)

Melchior Lengyel: Tayfun (1946)

Prof. Dr. L. Fekete: Türk Vergi Tahrirleri İsimli Eserin Önsözünün Tercümesi (1947)

Karoly Kisfaludy: Aldanışlar (1948)

Mor Jokai: Yeni Çiftlik Sahibi (1948)

F. Mora: Buğday Tarlalarının Destanı (1951)

Mor Jokai: Altın Adam (1955)

Ferenc Herczeg: Mavi Tilki (1957)

D. Szabo: Sürüklenen Köy (1963)

S. Takats: Macaristan Türk Aleminden Çizgiler (1970)

Kaynakça

https://www.biyografya.com/biyografi/11417. (5 Ekim 2023)

https://www.bkmkitap.com/konyadan-ankaradan (5 Ekim 2023)

Mehmet Bildirici / Ata Karatay’ı Ziyaret – Sadrettin Karatay’ın Yazıları (Çağrı dergisi, sayı: 343, Şubat 2005). (7 Ekim 2023)

https://www.yenimeram.com.tr/avukat-sair-yazar-ata-karatay-in-1926-2013-kaybi-276666.htm (5 Ekim 2023)

https://teis.yesevi.edu.tr/%2520madde-detay/karatay-ata (7 Ekim 2023)

https://silo.tips/download/konya-lses-konya-basininda-yazilar (5 Ekim 2023)

Yazar

Doğa Taşlı