Oktay Akbal
Hakkında
d. 1923, İstanbul. – ö. Ağustos 2015, Muğla.
Oktay Akbal, 1923’te İstanbul’da doğmuştur. Babası Salih Şahabettin Bey, annesi ise Vuslat Hanım’dır. İlköğretimine 1930’da Kumkapı Saint Assomption Koleji’nde başlamıştır ve son sınıfta Saint Benoit’e geçmiştir. 1935’te babasını kaybetmesinin ardından ortaöğretimini ve lise eğitimini Özele İstiklal Lisesi’nde tamamlamıştır. 1944’te İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine girmiş ve iki sene burada eğitim görmüş fakat daha sonra yarıda bırakmış ve aynı üniversitenin Edebiyat Fakültesi Fransız Filolojisi bölümüne başlamıştır ama buradaki eğitimini de tamamlamamıştır.
Babası Almanca haftalık dergileri takip eden ve annesi de okumayı seven Akbal, okumayı öğrenmesinden itibaren çeşitli dergileri takip etmeye başlamış ve küçük yaştan itibaren yazı hayatıyla iç içe olmuştur. Oktay Akbal kitap toplama ve öykü yazma hevesinin ilkokul dördüncü sınıfta başladığını belirtmektedir ve ilkokul beşinci sınıfta kolej öğretmeni tarafından çok beğenilen “Chéz nous ilya un lion” (Bizim evde bir aslan var)” isimli yazısını kaleme almıştır. 1939’da ise lise dönemindeyken yazdığı bir öykü İkdam gazetesinde yayımlanmıştır.
Edebiyat ve gazeteciliğe Servet-i Fünun dergisinde sekreterlik yaparak başlamıştır. Milli Eğitim Bakanlığı’nın Tercüme Bürosu’nda çalışmış, yaşamı boyunca gazetecilik mesleğini sürdürmüştür. 1939-1940 yıllarında Yeni Sabah ve İkdam gazetelerinde çeviri ve öykü yayınlamıştır. Vakit gazetesinde eleştiri ve tanıtma yazıları kaleme almıştır. Büyük Doğu isimli dergide her hafta “Dünya Fikir Sanat Hareketleri” isimli sütunda yazmıştır. 1951 yılından 1956’ya kadar Vatan gazetesinde düzeltmen, sekreter ve yazı işleri müdürü olarak görev almıştır. 1956 yılında köşe yazarlığına başlamış, 1969 yılından 1991 yılına kadar Cumhuriyet gazetesinde görev almıştır.
Oktay Akbal, 2015 yılında Muğla’da hayatını kaybetmiştir. Yazarın adını yaşatmak için 2021 yılında Muğla Belediyesi Oktay Akbal adına her sene farklı edebiyat türünde Edebiyat Ödülü vermeye başlamıştır.
Eserleri
Hikâye
Önce Ekmekler Bozuldu (1946)
Aşksız İnsanlar (1949)
Bizans Definesi (1953)
Bulutun Rengi (1954)
İkisi (1955)
Berber Aynası (1958)
Yalnızlık Bana Yasak (1967)
Tarzan Öldü (1969)
İstinye Suları (1973)
İlkyaz Devrimi (1977)
İki Çocuk (1979)
Karşı Kıyılar (1979)
Hey Vapurlar Trenler (1981)
Lunapark (1983)
Akşam Kuşları (1987)
Bayraklı Kapı (1987)
Ey Gece Kapını Üstüme Kapat (1988)
Dondurmalı Sinema (1990)
Hücrede Carmen (1998)
Roman
Garipler Sokağı (1950)
Suçumuz İnsan Olmak (1957)
Yeşil Ev (1974)
İnsan Bir Ormandır (1975)
İki Roman (1982)
Düş Ekmeği (1983)
Bayraklı Kapı (1987)
Batık Bir Gemi (1997)
Anı
Şair Dostlarım (1964)
Günlerde (1968)
Anılarda Görmek (1972)
Yeryüzü Korkusu (1974)
Anı Değil Yaşam (1985)
Yüzyıllık Umutsuzluk (1991)
Cüce Çeşme Sokağı (2002)
Deneme
Dost Kitaplar (1967)
Konumuz Edebiyat (1967)
Yazmak Yaşamak (1972)
Ölümsüz Oyun (1974)
Atatürk Yaşadı Mı? (1975)
Hiroşimalar Olmasın (1976)
Zaman Sensin (1977)
Yaşasın Edebiyat (1977)
Gençler Bize Bakıyor (1978)
Temmuz Serçesi (1978)
Yaşamı Yeniden Kurmak (1979)
Atatürk Bir Gün Gelecek (1981)
Atatürkçülük Savaşı (1981)
Dünyaya Açılmak (1982)
Önce Şiir Vardı (1982)
Yaşayıp Görmek (1983)
Vatan Mahzun Ben Mahzun (1983)
Geçmişin İçinden (1985)
Yarınlar Hesap Sorar (1986)
Susmak mı, Konuşmak mı? (1987)
Tarih En Büyük Yargı. (1987)
Bir de Simit Ağacı Olaydı (1990)
Kırmızı Tenteli Tramvay (1993)
Senin Adın Aşk (1993)
Şairlere Ölüm Yok (1994)
Güzel Düşlerin Sonu (1995)
Şarkılarına Kadar Mahzun (1997)
Çevirileri
Anouilh, Jean: Vahşi Kız (1950, Salah Birsel ile birlikte)
Sartre, Jean-Paul: Gizli Oturum (1950)
Labiche, Eugène: Hasır Şapka (1952)
Radiguet, Raymond: İhtiras Yolcuları (1954)
Radiguet, Raymond: İçimizdeki Şeytan (1965)
Zola, Émile: Aşk Bitmesin (1970, Muhtar Körükçü ile birlikte)
Kessel, Joseph: Çöl Menekşesi (1973)
Camus, Albert: Veba (1982)
Hubert, Paul: Janson Talimatı (2013)
Ödülleri
1950 Türk Dil Kurumu Roman Ödülü, Garipler Sokağı
1958 Türk Dil Kurumu Roman Ödülü, Suçumuz İnsan Olmak
1959 Sait Faik Hikaye Armağanı, Berber Aynası
1993 Sedat Simavi Ödülü, Senin Adın Aşk
2000 Orhan Kemal Roman Armağanı
Kaynakça
https://www.turkedebiyati.org/oktay-akbal/ Erişim: Ocak 2024
https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/10/20151038.pdf Erişim: Ocak 2024
https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/oktay-akbal-1923-2015/ Erişim: Ocak 2024
https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/keyif/yazar-oktay-akbal-yasamini-yitirdi-29931059 Erişim: Ocak 2024
https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/oktay-akbal Erişim: Ocak 2024
Hazırlayan: Merve Beril Kaya
