Zeliha İyidoğan Babayiğit

Hakkında

D: 1968, İstanbul. Babası ithalat sektöründe çalışan Mehmet Bey, annesi ev hanımı Emine Hanım’dır. Oğlu Emre, endüstri mühendisidir ve İngilizce bilmektedir. Kızı İdil ise İtalya’da yüksek lisans yapmakta ve İngilizce bilmektedir.  Kendisi de İngilizce bilir ve İngilizceden Türkçeye çeviriler yapmaktadır.

Babası Avusturya Lisesi mezunu olduğundan İngilizcesi ve Almancası ileri düzeydedir. Bu sayede, ailesine dilin önemini anlatarak onlarla Almanca konuşmaya çalışır. Babasının bu yaklaşımı, Babayiğit’in yabancı diller ile ilişkisinin başlamasını sağlar. Sonrasında, ilkokul eğitimi sırasında ebeveynleri tarafından abisiyle birlikte İngilizce kursuna yazdırılır ve İngilizceyi sevmeye başlar. Lisedeyken Beyoğlu’nda yabancı dilde kitaplar satan kitapçılardan kitaplar alarak kendi kendine çalışmaya başlar. Okuduğu ‘’Sıradan İnsanlar’’ adındaki roman, hayatını etkiler. Bahsi geçen romandaki psikologdan çok etkilenir ve lisedeyken hem psikolog hem de çevirmen olmaya hayali kurar. Bu hayali için de aldığı İngilizce romanları çevirmeye çalışıp var olan çevirileriyle karşılaştırarak kendi çevirisini kontrol eder.

Üniversiteye Psikoloji okumak için başladığı yıl ağabeyi İlker İyidoğan da İngiliz Dili ve Edebiyatı okumaya başlar ve üniversiteyi aynı yıl bitirirler. O da okumayı, çeviriyi, İngilizceyi çok sevdiğinden Babayiğit’in üzerindeki etkisi, yardımı da çok büyük olur. İstanbul Üniversitesi Psikoloji bölümünde lisans eğitimini tamamlar. Yüksek lisans eğitimini ise İ.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Psikososyal Onkoloji ve Eğitim alanında tamamlar. Tez aşamasında makale okumak için daha fazla İngilizce gerektiğinden kaydını dondurarak çocuk bakıcısı olarak İngiltere’ye gider. İki buçuk yıl kaldıktan sonra Cambridge Proficiency sertifikası alarak Türkiye’ye döner.  2007 yılında İstanbul Üniversitesi Klinik Psikoloji bölümünde Obez Kadınlarda Tıkınırcasına Yeme Bozukluğunun Psikopatoloji ve Bilişsel Açıdan İncelenmesi konulu tezini yazarak doktora eğitimini tamamlamıştır.

İngiltere’den döndükten sonra çok sevdiği İngilizce ile bağının kopmaması için bir yayınevine başvurur. Deneme çevirisi sonucunda kabul alır ve 1994 yılında ilk romanını çevirir. Daha sonra, farklı bir yayınevine geçerek Irvin Yalom’un eserlerini çevirmeye başlar. Psikolog olduğu için onun kitaplarını daha büyük bir hayranlıkla okur ve çevirir. İnsanın hobisinden para kazanmasının tam da böyle bir şey olduğunu düşünerek yaptığı çevirileri çok severek yaptığını belirtir. Daha sonra psikoloji alanında ilerlemeye devam ettikçe yoğunluğu artar ve psikoloji alanına dair çevirilerine ağırlık verir.

2019 yılından beri Internal Family Systems Therapy adlı bir terapi modelini Türkiye’de tanıtmaya çalışıp eğitimler vermektedir. Bu modelle tanışması da Alper Hasanoğlu’nun çevirmesini önerdiği Internal Family Systems kitabı sayesinde olur. Modelin kurucusu Richard Schwartz’ın bu kitabını çevirip eğitimlerini alır. Bugünlerde yine bu alanda uzman bir isim olan psikiyatr Frank Anderson’ın Transcending Trauma adlı bir kitabını çevirmektedir. Psikoterapist olarak çalıştığı için artık çeviriye çok az zamanı olsa da mesleki çeviriler aracılığıyla çeviriyle bağını korumaya çalışır. Çeviri anlayışı, okuduğunda anlayabileceği şekilde yazmaya çalışmaktır. 

Çevirileri

Saul, John: Lanetli Rüzgâr (1996)

Danielle, Steel: Soylu ve Onurlu (1997)

Cornwell, Patricia: Yoksullar Mezarlığı (1997)

Cornwell, Patricia: Otopsi (1997)

Cornwell, Patricia: Kanıt (1998)

Cussler, Clive: Kükreyen Deniz (1998)

Butler, Gillian: Psikolojinin ABC’si (1998)

Hill, Napoleon: Düşün ve Zengin Ol (1999)

Cornwell, Patricia: Ölüm Zinciri (1999)

Albom, Mitch: Bir Gün Daha (1999)

Baldacci, David: Şike (1999)

Yalom, Irvin: Varoluşçu Psikoterapi (1999)

Yalom, Irvin: Her Gün Biraz Daha Yakın (1999)

Greene, Robert & Elffers, Joost: İktidar (2000)

Allenbaugh, Kay: Anne Kalbine Çikolata (2000)

Sparks, Nicholas: Uzaktaki Anılar (2000)

Cornwell, Patricia: Başlangıç Noktası (2000)

Baldacci, David: Kurtarıcı (2000)

Higgins, Jack: Beyaz Saray Bağlantısı (2000)

Yalom, Irvin: Annem ve Hayatın Anlamı (2000)

Cussler, Clive & Kemprecos, Paul: Yılan (2000)

Lescroart, John: Kaçınılmaz Adalet (2000)

Odell, Tawni: Arka Sokaklar (2000)

Golden, Arthur: Bir Geyşanın Anıları (2000) – Azize Bergin ile

Higgins, Jack: Şeytan’ın Oğlu (2000)

Baldacci, David: Dilek Kuyusu (2001)

Ludlum, Robert: Prometheus’un İhaneti (2001)

Le Carré, John: Bahçıvan (2001)

Levine, Mel: Her Çocuk Başarabilir (2002)

Soueif, Ahdaf: Aşkın Coğrafyası (2002)

Baldacci, David: Gözaltı (2002)

Yalom, Irvin: Bağışlanan Terapi (2002)

Demille, Nelson: Aslan’ın Oyunu (2002)

Higgins, Jack: Cehennem Kapısı (2002)

Yalom, Irvin: Kısa Süreli Grup Terapileri (2003)

Higgins, Jack: Ölüm Geceleri Koşar (2003)

Cussler, Clive & Dirgo, Craig: Deniz Avcıları (2003)

Bums, Litany: Çocukların Altıncı Hissi Çocuğunuzun Sezgisel Farkındalığını Geliştiren Basit Alıştırmalar (2003)

Cornwell, Patricia: Bir Katilin Anatomisi (2004)

Albom, Mitch: Cennette Karşılaşacağınız Beş Kişi (2004)

Cussler, Clive & Kemprecos, Paul: Beyaz Ölüm (2004)

Anderson, Kevin J. & Herbert, Brian: Dune: Corrino Hanedanı (2004)

Cussler, Clive & Dirgo, Craig: Altın Buda (2005)

Levine, Mel: Hayata Hazır Gençler Yetiştirmek (2005)

Cornwell, Patricia: Son Durak (2005)

Yalom, Irvin: Bugünü Yaşama Arzusu (2005)

Cornwell, Bernard: Şeytanın Atlıları (2005)

Cornwell, Bernard: Cehennem Savaşcıları (2005)

Cornwell, Bernard: Heretik (2005)

Anderson, Kevin J. & Herbert, Brian: Dune: Makinelerin Seferi (2005)

Anderson, Kevin J. & Herbert, Brian: Dune: Butleryan Cihadı (2005)

Anderson, Kevin J. & Herbert, Brian: Dune: Corrin Savaşı (2005)

Paolini, Christopher: Eldest (2005)

Paolini, Christopher: Eragon (2006)

Anderson, Kevin J. & Herbert, Brian: Dune: Bir Şehidin Hatırlanışı (2006)

Hill, Stuart: Buzlar Ülkesinin Çığlığı: Kuzeyin Vahşi Kedisi (2006)

Connelly, Michael: Kaybolan Işık (2006)

Cornwell, Patricia: Sinek (2006)

Cornwell, Patricia: İz (2007)

Cussler, Clive & du Brul, Jack: İskelet Sahili (2007)

Cussler, Clive & Cussler, Dirk: Cengiz Han’ın Hazinesi (2007)

Cornwell, Patricia: Vahşi İçgüdü (2008)

Yalom, Irvin: Güneşe Bakmak & Ölümle Yüzleşmek (2008)

Paolini, Christopher: Brisingr (2008)

Hill, Stuart: Ateş Kılıcı (2008)

Hill, Napoleon: Başarının Anahtarları (2008)

Hill, Napoleon: Gerçek Zenginliğe Ulaşma Sanatı (2009)

Mariani, Scott: Simyacının Sırrı (2009)

Tola, Jose: Genel Atlas Astronomi (2009)

Tola, Jose: Genel Atlas Biyoloji (2009)

Tola, Jose: Genel Atlas Fizik ve Kimya (2009)

Tola, Jose: Genel Atlas Fizyoloji (2009)

Yalom, Irvin: Ölüm Korkusunu Yenmek (2009)

Cornwell, Patricia: Ölüler Kitabı (2009)

Cornwell, Patricia: Gizli Ortaklık (2010)

Cornwell, Patricia: Scarpetta (2010)

Rollins, James: Kum Fırtınası (2010)

Sage, Angie: Septimus Heap 3: Simyacı (2010)

Cleave, Paul: Temizlikçi (2010)

Mcmann, Lisa: Uyanış (2011)

Cleave, Paul: Mezarcı (2011)

Cleave, Paul: Öldürme Saati (2011)

McDonald, Ian: Derviş Evi (2011)

Albom, Mitch: Biraz İnanç (2011)

Albom, Mitch: Biraz Utanç (2011)

Neville, Katherine: Sekiz (2011)

Sage, Angie: Septimus Heap 4: Arayış (2011)

Mcmann, Lisa: Tükeniş (2011)

Coleridge, Nicholas: Ölümcül Günahlar (2012)

Kiyosaki, Robert: Zengin Babanın Zenginlik Komplosu (2012)

Redfield, James: On İkinci Bilgi (2012)

Kolektif: 30 Saniyede Psikoloji (2013)

Kolektif: 30 Saniyede Dünya Dinleri (2013)

Bell, Ted: Savaş Tanrıları (2013)

Robinson, Jeremy: İçgüdü (2013)

Finder, Joseph: Paranoya (2013)

O’Bryan, Laurence: Duma Adası (2013)

O’Bryan, Laurence: İstanbul Şifresi (2013)

Cross, Ethan: Çoban (2013)

Sage, Angie: Septimus Heap 5: Kaçış (2013)

Redfield, James: On İkinci Bilgi (2013)

Hill, Stuart: Buzlar Ülkesinde Son Savaş (2014)

Jensen, Liz: Elçi (2014)

Hall, Tarquin: Gülmekten Ölen Adam Vakası (2014)

Hall, Tarquin: Kayıp Hizmetçi Vakası (2014)

Hall, Tarquin: Aşk Komandoları Vakası (2014)

Hall, Tarquin: Ölümcül Tereyağlı Tavuk Vakası (2014)

Sussman, Paul: Tapınak’ın Son Sırrı (2014)

Kerr, Philip: Mart Menekşeleri (2014)

Constable, Cathryn: Lüks (2014)

Schlitz, Laura Amy: Büyücü ve Hokkabaz (2014)

Ball, Nate: Cebimdeki Uzaylı (2015)

Constable, Cathryn: Kurt Prenses (2015)

Le Carre, John: Gece Müdürü (2015)

Kerr, Philip: Solgun Suçlu (2015)

Kerr, Philip: Solgun Suçlu / Dedektif Bernie Gunther – 2 (2015)

Kerr, Philip: Alman Usulü Bir Ağıt / Dedektif Bernie Gunther – 3 (2015)

Cleave, Paul: Avcı (2015)

Enger, Thomas: Senarist (2015)

Tremblay, Paul: Kafamdaki Hayaletler (2016)

Doughty, Louise: Yasak Meyve Sokağı (2016)

Ohlsson, Kristina: Külkedisi Uyurken (2016)

Yalom, Irvin: Din ve Psikiyatri (2017)

Simons, Paullina: Tatyana ve Alexander (2017)

David, Susan: Duygusal Çeviklik (2018)

Tremblay, Paul: Şeytan Kayası (2018)

Weiner, Matthew: Her Şey Kızım İçin (2018)

Grabenstein, Chris: Bay Lemoncello’nun Kütüphanesinden Kaçış (2019)

Amen, Daniel: Kadın Beyninin Gücü (2019)

Johnson, Terry Lynn: Umudun Zaferi (2019)

Simons, Paullina: Limon Çiçeği (2019)

Schwartz, Richard C.: İçsel Aile Sistemleri Terapisi (2019)

Alidina, Shamash: Bilinçli Farkındalık for Dummies (2020)

Amen, Daniel G.: Beyninizi Değiştirin & Hayatınız Değişsin (2021)

Earley, Jay: Kendi Kendine Terapi (2023)

Kaynakça

Zeliha İyidoğan Babayiğit ile röportaj [Aralık, 2023]

Hazırlayan: Ömer Mert Kılıç