Ahmet Mümtaz İdil

Hakkında

d. 1952, Adana - ö. 2017, Ankara. Yazar, eleştirmen, çevirmen, gazetecidir. İlk ve ortaöğrenimini Zonguldak’ta tamamladı. Ankara Üniversitesi DTCF Rus Dili ve Edebiyatı Bölümünden 1974'te mezun oldu. Ayrıca Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümünde iki yıl yüksek lisans eğitimi gördü. Özel bir şirkette Ruslara tercümanlık yaparak çalışma hayatına adım attı. 1977 yılında Dönemeç dergisinde edebiyat hayatına atıldı ve bugüne kadar Türk Dili, Sanat Olayı, Yarın, Bilim ve Sanat, Dönemeç, Varlık, Gösteri, Cumhuriyet Kitap Eki, Türkiye Yazıları gibi periyodik yayınlarda makaleleri yayınlandı. Baba mesleği olarak gördüğü TCDD'deki devlet memurluğundan 8 yıl sonra istifa ederek ANKA Ajansı'nda gazeteciliğe başladı. Daha sonra ise Sabah gazetesinin çıkardığı Aktüel dergisinde Ankara istihbarat şefliği yaptı. 1992 yılında T.C. Kültür Bakanlığı Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğünde genel müdür yardımcılığı ve genel müdürlük görevlerinde bulundu. Bir süre bakan müşavirliği yaptıktan sonra Kütüphanler Genel Müdürlüğüne şef olarak atandı. Buradaki görevinden istifa edip Siyah Beyaz gazetesinde yazı işleri müdürü, Günaydın gazetesinde ise istihbarat şefi olarak çalıştı. Aynı zamanda Günaydın ve Akşam gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. 1998 yılında basın müşaviri olarak yeniden Kültür Bakanlığında görev aldı. Aynı yıl içinde İl Kültür Müdürü olarak Çorum'a sürgüne gönderildi. Çorum'da dört buçuk yıl geçiren İdil, 2004'te Kültür Bakanlığından emekli oldu. 2007'den itibaren Odatv Ankara temsilciliği ve yazarlığı, Dağarcık Ankara temsilciliği, Gaziantep Haberler Ankara temsilciliği ve Halkın Dostları sitesinin genel yayın yönetmenliği görevlerini sürdürdü. Kitap olarak yayımlanan ilk eseri olan Gerçeklik ve Roman adlı çalışmasıyla 1984 Akademi Kitabevi Araştırma - İnceleme Birincilik Ödülünü kazandı. Kitaba göre roman sanatı, Dostoyevski'ye kadar gelişen dönemde nesnel gerçekliğe bağlılık kaygısı taşır, Dostoyevski'de ise nesnel gerçeklikten ziyade öznel gerçekliğe ağırlık verilir. Kitapta ayrıca Tanzimat dönemi romanlarını da gerçeklik açısından genel olarak değerlendirir. 2017'de, otobiyografi niteliğindeki Kâbuslar kitabını yazdıktan dört ay sonra vefat etti.

Eserleri

Gerçeklik ve Roman (1983)

Sovyet Romanı (1983) 

Atak Oyunun İki Dehası: Alekhin-Tal (1985)

Bir Sevgi'nin Öyküsü: Sevgi Soysal (1986)

Çılgın Keşiş Rasputin (2003)

Caligula Dehşetin Kanlı Gölgesi (2004)

İsyancı Köle Spartacus (2005)

100 Soruda Satranç (2011)

Öteki Dostoyevski (2014)

Saygın Kel Adamın Ölümü (2015)

Pinokyolar Ülkesinde Filler Kral Olur (2016)

Şeytanla Çorba İçenin Kaşığı Uzun Olur (2016)

Kabuslar (2017)

Gerçekçi Romanın Ustası Balzac (2018)

Çevirileri

Dostoyevski, F.M.: Budala (1995)

Dostoyevski, F.M.: Delikanlı (1996)

Zweig, Stefan: Meçhul Bir Kadından Mektup (2012)

Petrov, Grigory: Büyük Adamlar (2014)

Dostoyevski, F.M.: Kumarbaz (2016)

Dostoyevski, F.M.: Yeraltından Notlar (2016)

Kaynakça

https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=Ahmet%20M%C3%BCmtaz%20%C4%B0dil&DtSrc=0&fld=2&NvBar=0 (Erişim: Aralık 2023)

https://www.sozcu.com.tr/ahmet-mumtaz-idil-kimdir-unlu-gazeteci-yasamini-yitirdi-wp1852342 (Erişim: Aralık 2023)

https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/idil-mumtaz (Erişim: Aralık 2023)

https://destekdukkan.com/magaza/oznitelik/yazar/ahmet-mumtaz-idil (Erişim: Aralık 2023)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Ahmet_M%C3%BCmtaz_%C4%B0dil (Erişim: Aralık 2023)

Öncü, M. T., Sertdemir, B. A., & Abacı, G. - Türkçe Çeviriler Bibliyografyası | Dünya Edebiyatından Çeviriler 

Hazırlayan: Tayfun TEKNECİ