Yılmaz Gruda

Hakkında

d. 1930, İstanbul - ö. 2023, İstanbul. Tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, yönetmen, senarist, şair, oyun yazarı ve çevirmendir. Ortaöğrenimini Ankara Ticaret Lisesi'nin ikinci sınıfındayken yarıda bırakıp bir süre banka memurluğu ve İstanbul Yeni Sabah gazetesinde muhasebecilik yaptı. Edebiyat ve sanat yaşamına ise henüz on iki yaşındayken Gerçek gazetesine tefrika roman yazarak başladı. Ayrıca 1945’ten itibaren şiirle de ilgilendi ve Attilâ İlhan ile beraber Mavi hareketine öncülük etti. 1952'de tiyatro ile ilgilenmeye başlayıp, ilk oyunculuğunu 1956’da Cep Tiyatrosunda yaptı. Dormen Tiyatrosu, Ankara Meydan Sahnesi, Devekuşu Kabare Tiyatrosu, Ankara Devlet Tiyatrosu gibi çeşitli tiyatrolarda da oyunculuğuna devam etti. Ankara ve İstanbul TRT Radyo Tiyatrolarını, İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı Muammer Karaca Tiyatrosunu yönetti.  1958 yılında, Türkiye'de ilk kez, "Çağdaş Meddah/Stand-up” ve “Ortaoyunu” ile “Muhabbet/Talk Show” gösterilerini sahneye ve ekranlara getirdi. Eserlerinde geleneksel Türk tiyatroları etkisinin yanısıra, çevirilerini de yaptığı Rus oyun ve kısa öykü yazarı Çehov’un da izlerine rastlanır. 25 Ekim 2020'de Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'nda, Anton Çehov'un Evliliğin Halleri'ni Çeviren/Derleyen/Yöneten ve oyuncusu olarak 90 yaşında sahnede yer aldı. 

Ödülleri

Behçet Aysan Şiir Ödülü (1999)

Cumhuriyet gazetesi Yunus Nadi Ödülü (2003)

Altın Portakal Film Festivali, Yaşam Boyu Onur Ödülü (2016)

Sadri Alışık Tiyatro Ödülleri, Onur Ödülü (2018)

Harput Kısa Film Festivali, Yaşam Boyu Onur Ödülü (2021)

Eserleri

Çarmıhtaki Yeni Mehmet (1963)

Şu Bizim Tiyatromuz (1976)

Kuyumcular ve Kuyumcular Günlüğü (1980)

Biraz Reklam Alır mısınız? (1986)

Camdaki Düşman (1996)

Çerçi Zeus (1997)

Bir Çürümüş Kent Belgeseli (2002)

Marathon: Bir Uzun Koşu (2002)

Manzum Nasreddin Hoca Fıkraları (2006)

Bir Başka O (2007)

Çağdaş Edep Erkân Görgü Kitabı (2007)

Köylü Devrimci Börklüce Mustafa (2008)

Kavuklu Hamdi (2011)

Sultan Abdülaziz Vak'ası (2012)

Kendi ile Kendisi (2013)

Yeşilçam Cehennemi (2016)

Gelir Ergeç / Karşı Roman (2017)

Sımayıl ile Razıya (Taş Baskı) / Bir Sevda Romanı, (2020)

Çevirileri

Çehov, Anton Pavloviç: Tütünün Zararları: Bir Evlenme Teklifi; Sayfiyede

Yaz (1966)

Çehov, Anton Pavloviç: Ayı (1981)

Çehov, Anton Pavloviç: Tek Perdelik Dokuz Oyun (1984)

Çehov, Anton Pavloviç: Kül Altındaki Kor (1993)

Çehov, Anton Pavloviç: Bir Devlet Memurunun Ölümü (2018)

Kaynakça

https://www.aydinlik.com.tr/haber/cehovun-kisa-oykulerine-yilmaz-gruda-cevirisi-100549 (Erişim: Aralık 2023)

https://www.biyografya.com/biyografi/8959 (Erişim: Aralık 2023)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Y%C4%B1lmaz_Gruda (Erişim: Aralık 2023)

https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/gruda-yilmaz (Erişim: Aralık 2023)

https://beyazyakaris.com/yilmaz-gruda-kimdir/ (Erişim: Aralık 2023)

https://www.bkmkitap.com/blog/yilmaz-gruda (Erişim: Aralık 2023)

https://kasif.mkutup.gov.tr/SonucDetay.aspx?MakId=659872 (Erişim: Aralık 2023)

Öncü, M. T., Sertdemir, B. A., & Abacı, G. - Türkçe Çeviriler Bibliyografyası | Dünya Edebiyatından Çeviriler

Hazırlayan: Tayfun TEKNECİ