Suat Taşer

Hakkında
Şair, tiyatro oyuncusu ve çevirmen. 1919’da İstanbul’da Emine Hanım ile İbrahim Bey’in oğlu olarak doğar. İlkokulu Avanos’ta, ortaokulu Ankara Erkek Lisesi’nde okur. 1937’de İstanbul Vefa Lisesi’ni bırakarak 1940 yılında Ankara Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümü’ne girer.
1942’de bölümünden mezun olduktan sonra oyunculuk ve aynı zamanda Ankara Radyo’sunda 1947’ye kadar spikerlik yaparak çocuk programları sunar. 1946 yılında ilk evliliğini Süreyya Hanım ile yapar ve bu evliliğinden Işık adında bir kızı olur. Bu yıllarda sol çevreler ile irtibat halinde olan Taşer, Yeryüzü dergisinde yayınlanan "Önce-Sonra" şiiri nedeniyle Türk Ceza Kanunu’nun 142. maddesine aykırı davranmaktan yargılanır fakat kısa bir süre içinde aklanır.
İkinci evliliğini 1969’da yapan Taşer’in Barış adında bir oğlu olur. 1973’te ABD’ye giderek çeşitli tiyatro okullarında çalışır ve Türkiye’ye döndüğünde 1976’da Ege Üniversitesi Tiyatro Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak çalışır. Fakat 1978’de Dokuz Eylül Güzel Sanatlar Fakültesi’nde profesör kadrosuyla öğretim görevlisi olarak akademik kariyerine devam etme kararı alır. Profesörlüğü esnasında, aynı yıl İzmir Devlet Tiyatrosu müdürlüğüne de terfi edilir.
İlk şiirleri 1938’de Servetifünun Uyanış dergisinde yayınlanır, 1940’larda toplumsal konulara ağırlık veren şiiri zaman içinde bireysel konular da işleyen bir anlayışa ulaşır. Şiirleri, oyunları, eğitimciliğinin yanında çeviri çalışmaları da yapmış Suat Taşer, 1950 yılından sonra tiyatro incelemeleri ve eleştirileri yazar.
İnceleme ve çeviri alanında birçok eser veren sanatçı W. Witman, W. Saroyan, E. Caldvell gibi yazarlardan ağırlıklı olarak tiyatro çevirileri yapar. Stanislavski'nin Bir Aktör Hazırlanıyor ve Bir Karakter Yaratmak eserlerini İngilizceden Türkçeye çeviren Taşer, Bir Karakter Yaratmak çevirisiyle 1982’de Yazko Çeviri İnceleme Özendirme Ödülü’nü alır. Bir Aktör Hazırlanıyor’un önsözünde çeviri süreci ve yöntemi ile ilgili şunları aktarır:
Bir Aktör Hazırlanıyor’u dilimize çevirirken, konunun ve metnin özelliğinden gelen birçok güçlükle karşılaştım. İlkin, kavramları, deyimleri tastamam karşılamak, sonra da çeviri, dilimizin içinde bulunduğu arınma ve özleşme akımının aşırılığına sapmadan, rahatça okunabilir hale getirmek bu güçlüklerin en başında gelenler oldu. Yüklendiğim işin altından ne ölçüde kalkabildiğimi sayın okuyucular değerlendireceklerdir. Ankara, 1967
Önsözünde bahsettiği çeviri süreci ve yöntemiyle ilgili, Taşer’in çeviri etkinliğini erek dil ve kültür odaklı gerçekleştirdiği söylenebilir. Eseri, erek dildeki aktarımı tam anlamıyla sağlayabilmek adına, sadeleştirmeye gereğinden fazla başvurmadan, her okuyucunun anlayabileceği bir seviyeye taşıdığından bahsetmiştir.
Suat Taşer, 7 Kasım 1982'de astım rahatsızlığı nedeniyle vefat eder. Vefatından sonra, İzmir’e olan hizmetlerine ithafen İzmir'deki Karşıyaka Açıkhava Tiyatrosu'na adı verilir.
Eserleri
Bir (1942)
1943 (1943) [Fethi Giray ile birlikte]
Hürriyet (1946) [Ömer Faruk Toprak ile birlikte]
Kendini Tanı (1950)
Üç Duvarlı Dünya (1951)
Merhaba (1951)
Tiyatro Meseleleri (1953)
Haraç Mezat (1954)
1001 Gece Masalları (1957)
İkinci Kurtuluş (1960)
Aşk ve Barış (1961)
Deli Dumrul (1962)
Hayret Bey’in Serüveni (1968)
Gönderilmeyen Mektuplar (1969)
Evrendeki Ellerimiz (1970)
Çevirileri
Whitman, Walt: Çayır Yaprakları (1951)
Saroyan, William: Cesur Delikanlı (1952)
Vane, Sutton: Öteye Doğru (1953)
Caldwell, Erskine: Bayırdaki Ev (1953)
Day, Clarence: Babamla Geçen Günler (1954)
Boleslausky, Richard: Aktörlük Sanatı (1962)
Seyler, Athena/Haggard, Stephen: Komedi Sanatı (1964)
Bax, Clifford: Genç Oyun Yazarına Mektup (1964)
Antoine, André: Sahneye Koyma Sanatı (1967)
Stanislavski, Konstantin: Bir Karakter Yaratmak (1981)
Lajos Egri: Piyes Yazma Sanatı (1982)
Stanislavski, Konstantin: Bir Aktör Hazırlanıyor (1983)
Kaynakça
https://tr.wikipedia.org/wiki/Suat_Taşer [Erişim: 17.04.2021]
https://edebiyatvesanatakademisi.com/cumhuriyet-donemi-sairleri/suat-taser-hayati-sairligi-ve-tiyatroculugu/1080 [Erişim: 17.04.2021]
http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/suat-taser [Erişim: 17.04.2021]
http://www.onkajans.com/suat-taser/ [Erişim: 17.04.2021]
https://www.insanokur.org/suat-taser-hakkinda-bilgi-hazirlayan-ayhan-huseyin-ulgenay/ [Erişim: 17.04.2021]
https://www.filozof.net/Turkce/edebi-sahsiyetler-kisilikler-biyografileri/17109-suat-taser-kim [Erişim: 17.04.2021]
http://www.millikutuphane.gov.tr [Erişim: 17.04.2021]
http://www.toplukatalog.gov.tr [Erişim: 17.04.2021]
Yazan
Perçem Yünten







