Nahid Sırrı Örik
Hakkında
Nahid Sırrı Örik 22 Mayıs 1895 yılında İstanbul’da doğmuştur. Dedesi divan sahibi şairlerden Ahmet Nafiz Paşa olan yazarın babası da Osmanlı döneminde sarayda mütercim ve idareci olarak üst düzey görevlerde bulunan Gürcü asıllı Hasan Sırrı Bey’dir. Ailesinden dolayı edebiyatın ve çevirinin içinde büyüyen yazarın babası da Shakespeare gibi önemli bir ismin Venedik Taciri ve Yanlışlıklar Komedyası isimli oyunlarını çevirmiştir. Hasan Sırrı Bey’in bu çevirileri, duru bir Türkçeye sahip olmaları ve dikkatlice yapılmış olmaları açısından büyük önem taşır.
Düzenli bir eğitim hayatı yaşamamış olan Nahid Sırrı Örik, eğitim hayatına evde aldığı özel derslerle ve Fransız mürebbiyesinin öğrettiği Fransızcayla başlamıştır. Fransız edebiyatı ile tanışması da bu zamanlarda, mürebbiyesinin okuttuğu Fransızca kitaplar sayesinde olmuştur. Ortaokulu Beşiktaş Âfitab-ı Maarif Rüştiyesi’nde okuyup bitirdikten sonra sırasıyla İngiliz ve Fransız mekteplerinde, ardından da Galatasaray Mekteb-i Sultani'sinde eğitimine devam etmiş fakat hiçbirini tamamlamıştır. 1913 yılında bir süre de Hukuk Fakültesi derslerine katılıp kendini geliştirmiş, fakat yine tamamlamadan bırakmıştır.
1915-1928 yılları arasında babasının mesleğinden dolayı yurt dışına çıkmış, Tiflis, Berlin, Paris, Viyana, Roma ve Kopenhag gibi şehirlerde yaşamıştır. Edebiyat dünyasına ilk adımı sayılabilecek’’Zeynep la Courtisane’’ isimli ilk hikayesi 1972 yılında Paris’te bir dergide yayımlamıştır. 1928 yılında Türkiye’ye kesin dönüş yapmış ve Cumhuriyet Gazetesi’nde çalışmaya başlamıştır. Ardından Ankara’ya taşınmış ve Millî Eğitim Bakanlığı’nda çevirmenlik yapmıştır. 1928’den sonra çeşitli gazete ve dergilere öykü, roman tefrikaları, gezi yazıları, deneme, makaleler yazmış ve çeviriler yapmıştır. 1933 yılında Ankara’da bulunduğu dönemde Yaşar Nabi Nayır ile birlikte Varlık Dergisi’ni çıkarmışlardır. Fakat yine aynı yıl babasının vefatının ardından İstanbul’a geri dönmüştür. Hayatının sonuna kadar gazetecilik yapmayı sürdüren yazarın yazıları farklı gazetelerde yayımlanmaya devam etmiştir. 18 Ocak 1960 tarihinde de İstanbul’da vefat etmiştir.
Edebiyatımıza birçok eser vermiş olan Nahid Sırrı Örik, eserlerinin önemli bir kısmında “İstanbul konak kültürü” denebilecek bir yaşam tarzını anlatmıştır. Babasının mesleği sayesinde saray insanını yakından tanıma şansı olmuş ve buradaki gözlemlerini eserlerinde de kullanmıştır. Ayrıca yazar, eserlerinde konak betimlemelerini ve kadın karakterlerini çok başarılı bir şekilde yansıtmıştır.
Yazar kimliğiyle ön plana çıkan Nahid Sırrı Örik yaptığı çevirilerle de edebiyatımıza büyük katkıda bulunmuştur. İlk hikayesini Fransızca olarak yazan Nahid Sırrı, çocuk yaşlarda öğrendiği Fransızcadan Türkçeye çeviriler yapmış, Voltaire, Balzac, Pierre Loti gibi önemli yazarların eserlerini Türkçeye kazandırmıştır.
Eserleri
Zeynéb la Courtisane (1927)
Kırmızı ve Siyah (1929)
San'atkârlar (1932)
Edebiyat ve Sanat Bahisleri (1932)
Tarihi Çehreler Etrafında (1933)
Roman ve Hikâye Hakkında Bir Kalem Denemesi (1933)
Eski Resimler (1933)
Colére de Sultan (1933)
Sönmeyen Ateş (1933)
Muharrir (1934)
Eve Düşen Yıldırım (1934)
Anadolu (1939)
Bir Edirne Seyahatnamesi (1941)
Kıskanmak (1946)
Hayat ile Kitaplar (1946)
Alınyazısı (1952)
150 Yılın Türk Meşhurları Ansiklopedisi (1953)
Kayseri-Kırşehir-Kastamonu (1955)
Sultan Hamit Düşerken (1957)
Eski Zaman Kadınları Arasında (1958)
Abdülhamit’in Haremi (1989)
Tersine Giden Yol (1995)
Turnede Bir Artist Öldürüldü (1995)
Yıldız Olmak Kolay Mı? (1996)
Bütün Oyunları (1997)
Bilinmeyen Yaşamlarıyla Saraylılar (2002)
İstanbul Yazıları (2011)
Gece Olmadan! (2012)
Kozmopolitler (2012)
Çeviri
France, Anatole: Sylvestre Bonnard’ın Cürmü (1939)
Benoit, Pierre: Gece Yarısı Güneşi (1939)
Voltaire, François Marie Arouet: İsveç Kralı XII. Şarl'ın Tarihi (1939)
Loti, Pierre: Aziyade (1940)
Corteline, Georges : Dirlik Düzenlik (1940)
Ibanez, Vicente Blasco: Kanlı Meydanlar (1940)
De Balzac, Honore: Vadideki Zambak (1941)
De Balzac, Honore: Goriot Baba (1943)
Raucat, Thomas: Bir Kır Safası (1944)
De Balzac, Honore: Bilinmeyen Şaheser (1945)
Voltaire, François Marie Arouet: XIV. Louis Asrı (1945)
Voltaire, François Marie Arouet: Kandid (1946)
Loti, Pierre: Bezgin Kadınlar (1947)
Galland, Antoine: İstanbul'a Ait Günlük Hatıralar (1949)
Sorel, Française Albert: Avrupa ve Fransız İhtilali (1949)
Crécy, Jacques: Kanımdaki Şeytan (1954)
Kaynakça
https://tr.wikipedia.org/wiki/Nahid_S%C4%B1rr%C4%B1_%C3%96rik (Erişim: 02.05.2021)
http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/orik-nahit-sirri (Erişim: 02.05.2021)
https://www.biyografya.com/biyografi/8458# (Erişim: 02.05.2021)
https://tr.wikipedia.org/wiki/Hasan_S%C4%B1rr%C4%B1_Bey (Erişim: 02.05.2021)
http://www.toplukatalog.gov.tr/index.php?_f=1&the_page=1&cwid=2&keyword=nahid+s%C4%B1rr%C4%B1+%C3%B6rik&tokat_search_field=3&order=5&command=Tara#alt (Erişim: 02.05.2021)
http://www.toplukatalog.gov.tr/index.php?_f=1&the_page=1&cwid=2&keyword=nahit+s%C4%B1rr%C4%B1+%C3%B6rik&tokat_search_field=3&order=5&command=Tara#alt (Erişim: 02.05.2021)
https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=nahit%20s%C4%B1rr%C4%B1%20%C3%B6rik&DtSrc=0&fld=-1&NvBar=0 (Erişim: 02.05.2021)
https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=nahid%20s%C4%B1rr%C4%B1%20%C3%B6rik&DtSrc=0&fld=-1&NvBar=0 (Erişim: 02.05.2021)
https://www.nadirkitap.com/kitapara_sonuc.php?kelime=nahid+s%FDrr%FD+%F6rik (Erişim: 02.05.2021)
Yazan
İpek ÇABUKEL
