Vasfi Mahir Kocatürk
Hakkında
Şair, yazar, öğretmen, siyasetçi ve çevirmen olan Vasfi Mahir Kocatürk 1907 yılında Gümüşhane’nin en büyük mahallelerinden biri olan Bağlarbaşı’nda doğmuştur. Babası Gümüşhane’nin yerlilerinden memur Şeyhzade Arif Efendi, annesi ise Fikriye Hanım’dır. Hamit Cevdet, Müdrike ve Talat isimli üç kardeşi olan şairin babası I. Dünya Savaşı’nda şehit düşmüştür. Çocukluğunda bir dönem Gümüşhane’de yaşayan Vasfi Mahir, Rusların 1916’da Gümüşhane’yi işgalinin ardından ailesiyle Tokat’ın Zile ilçesine göç etmek zorunda kalmıştır.
İlköğrenimine Zile’de başlamış, İstanbul’a göç etmelerinden sonra da İstanbul Koca Mustafa Paşa Numûne Mektebi'nde devam etmiştir. 1921-1927 yılları arasında sınavını kazandığı Darüşşafaka’da ortaokul ve lise eğitimini tamamlamıştır. Yüksek öğrenimine ise Mülkiye’de başlamış, 1930 yılında mezun olmuştur. Mezun olduktan sonra öğretmenlik yapmaya başlamıştır. Edirne, Kastamonu, Malatya, Eskişehir ve İstanbul gibi farklı illerde öğretmenlik ve müdürlük yapmıştır. 1948-1950 yılları arasında maarif müfettişliği görevinde bulunmuştur. 1950 yılında siyasete atılıp Demokrat Parti Gümüşhane Milletvekili seçilmiş, 1954 yılında seçimi kaybedince de siyaseti bırakmıştır. Bu dönemden sonra da öğretmenliğe geri dönüp edebiyat çalışmalarına yoğunlaşmıştır. İki çocuk babası olan Kocatürk ‘’Türk Edebiyat Tarihi’’ adlı yapıtı üzerinde çalışmaktayken 17 Temmuz 1961 günü Ankara'da kalp krizi geçirerek hayatını kaybetmiştir.
Edebiyat yaşamının başlaması, 1926 yılında Darüşşafaka’daki öğretmenlerinin sayesinde olmuş, 1926 yılından itibaren dergilerde şiirleri yayımlanmaya başlamıştır. Mülkiye Mektebi’ne geçtiğinde ise Batı edebiyatı eserleri okuyarak edebi bilgisini geliştirip dil öğrenmeye önem vermiştir. 1927 yılında Servet-i Fünun dergisinde yazmaya başlamıştır. 1928’de Kenan Hulusi Koray, Muammer Lütfi Bahşi, Ziya Osman Saba, Sabri Esat Siyavuşgil, Yaşar Nabi Nayır, Cevdet Kudret ile birlikte ‘’Yedi Meşaleciler’’ topluluğunu oluşturmuştur. 1928’e kadar yazdığı şiirleri Yedi Meşale ismini taşıyan ortak kitabın “Dağların Derdi” başlıklı bölümünde yayımlamıştır.
Yedi Meşale topluluğu dağıldıktan sonra şiirin yanında didaktik özellik taşıyan manzum piyesler de kaleme almıştır. Yüksek öğrenimi sırasında dil öğrenmeye yönelen Kocatürk Almanca, Fransızca, Arapça ve Farsça öğrenmiştir. Fransız, Alman ve İran Edebiyatı’ndan çeviriler yapmış, Goethe, La Fontaine, Heinrich Heine ve Fuzuli gibi önemli isimlerin eserlerini Türk Edebiyatı’na kazandırmıştır.
Eserleri
Yedi Meşale (1928)
Yaman (1933)
En Güzel Türk Manileri (1933)
10 İnkılap (1933)
Fransız Edebiyatı (1934)
Şâheserler Antolojisi (1934)
Tunç Sesleri (1935)
Yeni Türk Edebiyatı (1936)
Bizim Türküler (1937)
Ergenekon (1941)
Altın Kalem (1941)
Ay ile Ayı (1945)
Akıllı Fare (1945)
Aslanın Kaptığı Çocuk (1945)
Maymunlar Ülkesinde (1946)
Divan Şiiri Antolojisi (1947)
Osmanlı Padişahları (1949)
Metinlerle Türk Edebiyatı I, II, III (1951-1954)
Şiir Defteri (1954)
Türk Edebiyatı Şâheserleri (1955)
Tekke Şiiri Antolojisi (1955)
Metinlerle Edebiyat (1955)
Namık Kemal (1955)
Hikâye Defteri (1956)
Namık Kemal'in Şiirleri (1957)
Çocuk Kitabı: Büyük Yazarların Çocuk Hikayeleri (1959)
Ziya Paşa'nın Şiirleri (1959)
Saz Şiiri Antolojisi (1963)
Türk Nesri Antolojisi (1963)
Meşhur Beyitler (1963)
Türk Edebiyat Tarihi (1964)
Hayat Şarkıları (1965)
Sanatkâr (1965)
Eski Yunan ve Latin Şiirleri (1965)
Öğretmenliğin Ruhu (1965)
Türk Edebiyatı Antolojisi (1967)
Nedim: Nedim Divanı’ndan Seçilmiş En Güzel Şiirler (1968)
Çevirileri
de La Fontaine, Jean: La Fontaine’den Hikâyeler (1934)
Fuzuli: Leylâ ile Mecnûn (1943)
Yahya, Taşlıcalı: Yusuf ile Zeliha (1944)
Galip, Şeyh: Hüsn ile Aşk (1944)
Vautel, Clement: Bayan Çocuk İstemiyor (1945)
Galland, Antoine: Ali Baba (1945)
Aslanın Kaptığı Çocuk (1945)
de Segur, Comtesse: Bir Yaramazın Başına Gelenler (1946)
Maymunlar Ülkesinde (1946)
Disney, Walt: Nuh'un Gemisi (1946)
İnanılmaz Hikâyeler (1946)
Collodi, Carlo: Pinokyo (1947)
de Cervantes Saavedra, Miguel: Don Kişot (1947)
Andersen, Hans Christian: Kralın Yeni Elbiseleri (1947)
Dumas, Alexandre: Tılsımlı Düdük (1947)
Vahşi Hayvan Kavgaları (1947)
Heine, Heinrich: Şarkıları Kitabı – Aşk ve Istırap Şiirleri (1948)
Andersen, Hans Christian: Çirkin Ördek Yavrusu (1949)
Beyaz Ayılar ve Buzlar Arasında (1952)
Altakkecik (1953)
Perrein, Robert: Kolomb Kaptanın Maceraları (1953)
Kaplan ile Çoban (1953)
Hayyam, Ömer: Ömer Hayyam’ın Rubaileri (1954)
Baudelaire, Charles: Elem Çiçekleri (1957)
Grimm, Jacob, Grimm, Wilhelm: Altın Kuş (1958)
Grimm, Jacob, Grimm, Wilhelm: Kurt ile Yedi Keçi Yavrusu (1961)
Goethe, Johann Wolfgang: Faust (1965)
Kaynakça
https://tr.wikipedia.org/wiki/Vasfi_Mahir_Kocat%C3%BCrk (erişim: 07.06.2021)
https://www.biyografya.com/biyografi/2522 (erişim: 07.06.2021)
http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/vasfi-mahir-kocaturk (erişim: 07.06.2021)
http://www.toplukatalog.gov.tr/?_f=1&the_page=1&cwid=2&keyword=vasfi+mahir+kocat%C3%BCrk&tokat_search_field=2&order=5&command=Tara#alt (erişim: 07.06.2021)
https://www.nadirkitap.com/kitapara_sonuc.php?kelime=vasfi+mahir+kocat%FCrk (erişim: 07.06.2021)
https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/index.php?title=Yedi_Me%C5%9Faleciler_(1928-1933)&mobileaction=toggle_view_desktop (erişim: 07.06.2021)
Yazan
İpek Çabukel
