Sait Faik Abasıyanık

Hakkında

Gerçek ismi Mehmet Sait olan yazar ve şair 1906 yılının Kasım ayında Sakarya / Adapazarı'nın Semerciler mahallesinde doğmuştur. Yazarın babası Mehmet Faik Bey, Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nde çalışmış ve Adapazarı'nda Belediye Başkanlığı yapmıştır. Annesi ise Adapazarı'nın ileri gelenlerinden Hacı Rıza Efendi'nin kızı Makbule Hanım’dır. Abasıyanık, çocukluğunun bir kısmını Adapazarı'nda bir kısmını da babasının görevi nedeniyle Karamürsel'de geçirmiştir. İlköğrenimini, yabancı dilde eğitim verdiği için Gâvur Mektebi olarak da anılan Rehber-i Terakki isimli özel okulda tamamlamıştır. Daha sonra Adapazarı İdadisi ‘ne devam etmiş fakat Yunan işgali dolayısıyla eğitimi kesintiye uğramıştır. 1924 yılında babası Mehmet Faik Bey'in işlerinden dolayı İstanbul'a taşınmalarından sonra İstanbul Erkek Lisesi’ne kaydolmuştur. Onuncu sınıfa kadar bu okula devam eden Abasıyanık, öğretmenlerinin sandalyesine iğne koydukları için, 41 arkadaşıyla beraber okuldan atılmış ve öğrenimine Bursa Erkek Lisesinde devam etmiştir. İlk hikayesi olan ‘’İpekli Mendil’’ isimli hikâyeyi de burada okurken ödev olarak yazmıştır.

1928'in sonunda İstanbul'a dönüp yazma faaliyetlerine ağırlık vermiştir. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne kaydolmuş fakat burada yalnızca üç yıl eğitim görmüştür. Eğitim hayatına devam etmek için, babasının isteğiyle önce İsviçre’nin Lozan kentine gitmiş, oradan da 1930-1934 yılları arasında Fransa Grenoble Üniversitesinin Edebiyat Fakültesinde okumuştur. Burada Fransızcasını ilerletip Batı edebiyatını daha yakından tanıma imkânı bulmuştur.

1934 yılında da Türkiye’ye geri döndükten sonra Halıcıoğlu'ndaki Ermeni Yetim Mektebi'nde Türkçe öğretmeni olarak işe başlamış fakat bu işte yalnızca 6 ay çalışabilmiş ve ardından istifa etmiştir. Bir müddet babasının işini devam ettirmeye çalışmış fakat başarılı olamamış, Odunkapı'da açılan zahire dükkanını hemen kapatmak zorunda kalmıştır. Kısa bir süre de Haber gazetesinde adliye muhabirliği yapmıştır. 1936 yılında ilk kitabı olan ‘’ Semaver’’ çıktıktan sonra hayatını belli bir mesleği olmadan, sağlığında babasının, 1939 yılında babasının vefatından sonra da annesinin verdiği harçlıkla ve yayınladığı hikâyelerin telif ücretleriyle devam ettirmiştir. 1940’ta yayımlanan üçüncü kitabı Şahmerdan’daki ‘’Çelme’’ adlı hikâyesinde geçen “Askerin ayağı tökezledi” cümlesi yüzünden Askeri Mahkemeye verilmiştir fakat Ankara’da yapılan yargılaması beraatla sonuçlanmıştır.

Yaşadığı düzensiz hayat ve alkol düşkünlüğünden dolayı sağlığı gittikçe bozulmuş ve 1944 yılında siroz teşhisi konmuştur. Ömrünün son dönemlerinde edebi hayatında aktifleşip kitaplarının basımını hızlandırmış, 1953 Mayıs ayında Mark Twain Cemiyeti Şeref Üyeliği'ne seçilmiştir. Ayrıca Abasıyanık bu ödülü alan ilk Türk yazar olmuştur. Ancak hastalığı ilerlemiş ve krizleri sıklaşmış, 5 Mayıs 1954'te hastaneye kaldırılıp komaya girdikten sonra 11 Mayıs 1954 tarihinde vefat etmiştir.

Şair aynı zamanda Fransızcadan çok sayıda çeviri yapmış, çevirideki serbest tutumu sebebiyle çalışmaları bir tür uyarlama olarak kabul edilmiştir. André Gide ve Liam O'Flaherty’den yaptığı çevirilerin bir kısmı uzun süre kendi eseri sanılmış, çeviri oldukları daha sonraki yıllarda ortaya çıkmıştır.1948 yılının mayıs ayında ‘’Hürriyet’’ gazetesinde yayınlanan Müthiş Bir Tren, Ecel Altı, Saadet, Bir Eşek Hikâyesi, Diş Ağrısı, Çiviler, Gümüş Saat ve Venüs'ün Sevgilisi gibi çeviri öyküleri daha sonraki yıllarda kitaplaştırılarak Müthiş Bir Tren ismiyle yayınlanmıştır. Ayrıca Georges Simenon'dan ‘’Gece Yarısı Trenleri’’ ismiyle yaptığı çeviri 1 Aralık 1949 ile 27 Temmuz 1950 tarihleri arasında ‘’Yedigün’’ dergisinde yayınlanmış, 1954 yılında Varlık Yayınları'ndan ‘’Yaşamak Hırsı’’ adıyla basılmıştır.

Eserleri

Semaver (1936)

Sarnıç (1939)

Şahmerdan (1940)

Medarı Maişet Motoru (1944) [1952, ikinci baskı, Birtakım İnsanlar adı ile]

Lüzumsuz Adam (1948)

Mahalle Kahvesi (1950)

Havada Bulut (1951)

Kumpanya (1951)

Havuz Başı (1952)

Son Kuşlar (1952)

Şimdi Sevişme Vakti (1953)

Kayıp Aranıyor (1953)

Alemdağ'da Var Bir Yılan (1954)

Az Şekerli (1954)

Tüneldeki Çocuk (1955)

Mahkeme Kapısı (1956)

Un Point sur la Carte (1962)

Zemberek (1965)

Bütün Eserleri (1970)

Balıkçının Ölümü-Yaşasın Edebiyat (1977)

Açık Hava Oteli (1980)

Sevgiliye Mektup (1987)

Bitmemiş senfoni (Bitmemiş hikayeler-Oyunlar-Mektuplar) (1989)

Topal Martı (1997)

Karganı Bağışla (2003)

Bir İnsanı Sevmek (2004)

Hikâyecinin Kaderi (2005)

Adapazarı Hikayeleri (2006)

Büyüyen Eller (2007)

Çeviri

Simenon, Georges: Yaşamak Hırsı (1954)

Müthiş Bir Tren (1981)

Kaynakça

https://tr.wikipedia.org/wiki/Sait_Faik_Abas%C4%B1yan%C4%B1k (erişim: 14.06.2021)

https://www.biyografya.com/biyografi/12182 (erişim: 14.06.2021)

http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/sait-faik-abasiyanik (erişim: 14.06.2021)

https://www.nadirkitap.com/kitapara_sonuc.php?kelime=sait+faik+abas%FDyan%FDk (erişim: 14.06.2021)

https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=sait%20faik%20abas%C4%B1yan%C4%B1k&DtSrc=0&fld=2&NvBar=0  (erişim: 14.06.2021)

http://www.toplukatalog.gov.tr/?_f=1&the_page=1&cwid=2&keyword=sait+faik+abas%C4%B1yan%C4%B1k&tokat_search_field=3&order=5&command=Tara#alt  (erişim: 14.06.2021)

Yazan

İpek Çabukel