Abdülbaki Gölpınarlı

Hakkında

Abdülbaki Gölpınarlı 12 Ocak 1900'de İstanbul'da, Osmanlı Devleti’nde dünyaya geldi. Asıl adı Mustafa İzzet Baki olan edebiyat tarihçisi ve tercümandır. Gelenbevi Lisesi'nde okuduğu dönemde babası hayatını kaybetti ve Gölpınarlı ailesinin geçimini sağlamak için eğitimini yarıda bırakarak çalışmaya başladı. Sonrasında Çorum'un Alaca ilçesindeki Menba-i İrfan İptidai Mektebi'nde hocalık yaptı. 1922 senesinde İstanbul'a dönerek İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun oldu. Edebiyat öğretmeni olarak Konya, Kayseri, Balıkesir, Kastamonu İstanbul gibi birçok şehrin lisesinde görev yaptı. Aynı zamanda Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nde Farsça okutmanı olarak çalıştı ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde İslam-Türk Tasavvuf Tarihi ve Edebiyatı dersleri verdi. 1949 yılında kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. 1980’lere, dîvân, tasavvuf ve halk edebiyatından ve Farsçadan yaptığı temel yapıt çevirileri ve incelemeleriyle de kültür hayatında unutulmaz bir iz bırakan Gölpınarlının sayısız eseri arasında, Mevlâna Külliyatı, Fuzulî, Nedim ve Yunus Emre’nin divanları da vardır. Çevirilerini ağırlıklı olarak Farsçadan Türkçeye yapmıştır. Abdulbaki Gölpınarlı 25 Ağustos 1982'de rahatsızlandı ve yaşamını yitirdi.

Eserleri

Mevlânâ Celaleddin (1951)

Şeyh Galip, Hayatı, Sanatı, Şiirleri (1953)

Nailî-i Ka­dim, Hayatı, Sanatı, Şiirleri (1953)

Kaygusuz Abdal-Hatayi-Kul Himmet (1953)

Nesimî Usûlî Rûhî (1953)

Mevlânâ’dan Sonra Mevlevilik (1953)

Divan Şiiri (1954-55)

Menâkıb-ı Hacı Bektaş-ı Veli (1958)

Oniki İmam (1958)

Nasreddin Hoca (1961)

Yunus Emre ve Tasavvuf (1961)

Mev­levi Adap ve Erkânı (1963)

Alevî, Bektaşî Nefesleri (1963)

Hayyam Ve Rubaileri (1964)

Yunus Emre, Risâlat al-Nushiyye ve Divan (1965)

Simavna Kadısı Oğlu Şeyh Bedreddin (1966)

100 Soruda Türkiye’de Mezhepler ve Tarikatlar (1969)

Hz. Muhammed ve islam (1969)

100 Soruda Tasavvuf (1969)

Şeyh Galip, Seçmeler (1971)

Türk Tasavvuf Şiiri Antolojisi (1972)

Huru­filik Metinleri Katalogu (1973)

Mesnevi Şerhi’nde (1973)

Hayyam ve Rubaileri (1973)

Tasavvuf­tan Dilimize Geçen Deyimler ve Atasözleri (1977)

Müminlerin Emiri Hz. Ali (1978)

Tarih Boyunca İslam Mezhepleri ve Şiilik (1979)

Çevirileri

Nizamii, Aruzî: Tıp ilmi ve meşhur hekimlerin mâhareti = La Science médicale et habilité des médecins célébres (1936)

Fazlallah, Reşidüddin: Tanksukname-i İlhan Der Fünunu Ulümu Hatai Mukaddimesi (1939)

Fuzuli: Sıhhat ve maraz (1940)

Şebüsteri: Gülşeni Arz (1944)

Hâfız-ı Şirâzî: Hafız Divanı (1944)

Attar, Ferideddin-i: İlahiname (1947)

Hayyam, Ömer: Rubailer ve Silsilat-al Tartib (1953)

Kur’an-ı Kerim ve Meali (1955)

H. Muhammed ve hadisleri (1957)

Dîvân-ı Kebîr (1958)

Celalaeddin, Mevlâna: Fihi Ma fih (1959)

Celalaeddin, Mevlâna: Mektuplar (1963)

Celalaeddin, Mevlâna: Rubailer (1964)

Celalaeddin, Mevlâna: Macalis-i Sab'a (Yedi Meclis) (1965)

Alu Kaşifi’l-Gıta, Muhammed Hüseyn: Ca'feri Mezhebi ve Esasları- Yeryüzü ve Huseyn'in Toprağı- Gerçek Alevilik (1966)

İlâhiname (1967)

Acaroğlu, Türker: Bulgar hikayeleri antolojisi (1967)

Hafız Dîvânı (1968)

Celalaeddin, Mevlâna: Seçme rubailer (1968)

Attar, Ferideddin-i: Mantık Al-Tayr I (1968)

Attar, Ferideddin-i: Mantık Al-Tayr II (1968)

Şeyh Galip: Hüsn ü Aşk (1968)

Şebüsteri: Güneşli raz (1968)

Celalaeddin, Mevlâna: Seçme rubailer (1968)

Şirazî, Muhammad b. Mehdiyy’il Hüseynî: Caferiler kimlerdir? (1969)

Yunus Emre – Hayatı ve Bütün Şiirleri (1971)

Celalaeddin, Mevlâna: Divan (1971)

Attar, Ferideddin-i: İlahiname II (1971)

Şebüsteri: Gülşen-i Râz (1972)

Burhaneddin-Muhakk-ı Tirmizi, Seyyid: Maarif (1972)

Askeri, Murtaza’l: Abdullah B. Sabâ Masalı (Bir Yalancının Düzmeleri) (1974)

Celalaeddin, Mevlâna: Mesnevi Tercemesi ve Serhi 1-3 (1974)

Veled, Sultan: İbtidâ – Nâme (1976)

Kâşif-ül Gıtâ, Âyetullah: Caferi Mezhebi ve Esasları (1979)

Fazlallah, Reşideddin: Cami'ü't-Tevarih

Yezdi, Şerafeddin: Zafername

Kaynakça

https://web.archive.org/web/20171229145650/https://www.timeturk.com/abdulbaki-golpinarli/biyografi-795090 [Erişim 15.05.2021]

https://tr.wikipedia.org/wiki/Abd%C3%BClbaki_G%C3%B6lp%C4%B1narl%C4%B1 [Erişim 15.05.2021]

https://www.derszamani.net/abdulbaki-golpinarli-kimdir-eserleri.html [Erişim 15.05.2021]

https://www.iskultur.com.tr/yazarlar/abdulbaki-golpinarli [Erişim 15.05.2021]

https://kasif.mkutup.gov.tr/ [Erişim 15.05.2021]

http://www.toplukatalog.gov.tr/ [Erişim 15.05.2021]

https://kutuphane.ttk.gov.tr/ [Erişim 15.05.2021]

Yazan

Davut Kahraman