Abdullah Cevdet
Hakkında
Abdullah Cevdet Karlıdağ 9 Eylül 1869, Arapgir, Malatya’da doğmuştur ve 29 Kasım 1932, İstanbul’da vefat etmiştir. Kendisi Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında ve Cumhuriyetin kuruluş döneminde yaşamış Türk siyasetçi, düşünür, göz hekimi, şair ve çevirmendir.
Osmanlı ve Türkiye’de "Batıcılık" akımının önde gelen isimlerinden birisidir. Fikirleri, İkinci Meşrutiyet dönemi düşünce yapısının şekillenmesinde etkili oldu. Sonradan İttihat ve Terakki’ye dönüşecek İttihâd-ı Osmânî Cemiyeti’nin kurucusu beş tıbbiyeliden birisi Abdullah Cevdet idi. Ancak yaşantısı siyasal alanda etkin görevler alarak değil, bir düşünce üreticisi olarak devam etti.
Dönemindeki ana düşünce akımlarının çerçevesinde kendine özgü görüşler geliştirerek düşünce tarihinde özel bir yer edinmiştir. Türkiye’nin ilk kadın ve işçi hakları savunucularındandır. Tıp, felsefe, sosyoloji, siyaset alanlarında birçok eserin yazarı veya çevirmenidir.
Doğu ile Batı arasında fikir alışverişinin yapılabildiği bir ortam yaratmayı amaçlayan Cevdet bu amacı çerçevesinde Mevlânâ ve Hayyam’ın yanı sıra Shakespeare, Schiller, Byron’dan çeviriler yaptı.
Eserleri
Hiç (1890)
Tulûât (1890)
Dimağ (1890)
Türbe-i Masûmiyet (1891)
Ramazan Bahçesi (1891)
Fizyolacya-i Tefekkür (1892)
Masumiyet (1894)
Fünun ve Felsefe (1897)
Rafale de Parfums: Sonnets (1904)
Kahriyyât (1906)
Dilmesti-i Mevlâna (1921)
Karlı Dağdan Ses (1931)
Düşünen Musiki (1931)
Çevirileri
Monsieur Prosper (1884)
Büchner, Ludwig: Fizyolociya-i Tefekkür (1890)
Büchner, Ludwig: Goril (1893)
Ribon, Adolf: Üç Muzır: Tütün, Müskirat, Cehalet (1894)
Schiller, Friedrich: Giyom Tel (1896)
Alfieri, Vittorio: İstibdat (1899)
Byron, George Gordon: Şilyon Mahbusu (Chillon Mahbusu) (1904)
Alfieri, Vittorio: Hükümdar ve Edebiyat (1905)
Ghuri, Muhammed: Müslümanlar Uyanın! (1907)
Le Bon, Gustave: Ruhü'l-Akvam (1907)
Dozy, Reinhart: Tarih-i İslâmiyet (1908)
William, Shakespeare: Hamlet (1908)
William, Shakespeare: Jül Sezar (1908)
Ruhü'l- Akvâm (1908)
Alfieri, Vittorio: İstibdât (1909)
Boutmy, Emile: İngiliz Kavmi (1909)
William, Shakespeare: Makbet (1909)
Büchner, Ludwig: Fenn-i Ruh (1911)
Weber, Jean: Asırların Panoraması yahud Tarih-i Kâinata Bir Nazar (1912)
William, Shakespeare: Kral Lir (1912)
Le Bon, Gustave: Asrımızın Nusus-u Felsefiyesi (1913)
Hayyam, Ömer: Rübâiyyât-ı Hayyam ve Türkçe'ye Tercümeleri (1914)
Le Bon, Gustave: Avrupa Harbinden Alınan Psikolojik Dersler (1918)
Le Bon, Gustave: Dün ve Yarın Asrımızın Nusüs-ı Felsefiyesi (1921)
William, Shakespeare: Antuvan ve Kleopatra (1921)
Gazzâlî: Gazali’de Marifetullah (1921)
Meslier, Jean: Rahib Meslier'in Vasiyetnâmesi Hakkında (1924)
Le Bon, Gustave: İlm-i Rûh-ı İctimaî (1924)
Meslier, Jean: Sağduyu: Tanrısızlığın ilmihali (1924)
Le Bon, Gustave: Bir Zekâ-yı Feyyaz Doktor Gustave Le Bon'un İlim ve Tefekkür Âleminde Gördüğü İş (1925)
Buyse, Omer: Umumî ve Âli Amerika Terbiye Usulleri (1926)
Novicow, Jacques: Harp ve Sözde İyilikleri (1927)
Guyau, Jean-Marie: Terbiye ve Veraset (1927)
Novikov, Iakov Aleksandrovich: Harb ve sözde iyilikler (1927)
Meslier, Jean: Akl-ı Selim (1928)
Guyau, Jean-Marie: Filozofun Şiirleri (1930)
Le Bon, Gustave: Amelî Ruhiyyat (1931)
Le Bon, Gustave: Ameli (1931)
Kaynakça
https://tr.wikipedia.org/wiki/Abdullah_Cevdet [Erişim 01.06.2021]
https://www.biyografya.com/biyografi/1677 [Erişim 01.06.2021]
https://islamansiklopedisi.org.tr/abdullah-cevdet [Erişim 01.06.2021]
http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/abdullah-cevdet [Erişim 01.06.2021]
https://www.turkedebiyati.org/abdullah_cevdet.html [Erişim 01.06.2021]
http://www.toplukatalog.gov.tr/ [Erişim 01.06.2021]
https://kasif.mkutup.gov.tr/ [Erişim 01.06.2021]
https://kutuphane.ttk.gov.tr/ [Erişim 01.06.2021]
Yazan
Davut Kahraman
