Aydın Arıt

Hakkında

1928’de İstanbul’da doğmuştur. Büyük Çerkes Sürgünü’nde Kafkasya’dan sürülerek Anadolu’ya yerleşen Abhaz-Adıge kökenli bir aileye mensup olan Ahmet Arıt ve Kâmuran Hanım’ın iki çocuğundan büyüğüdür. Babasının 1938’de ölmesi ve annesinin yeniden evlenmesi üzerine halasının yanına yerleşmiştir. Robert Kolejinden mezun olduktan sonra Amerika’ya gitmiştir. Ani bir kararla bir türk gemisiyle iki yıl dünyayı gezmiştir. Afrika’dayken sıcak çarpması sonucu görme yetisini kaybetmiştir. 1951’e kadar gördüğü tedavilerle sağlığına kavuşup Türkiye’ye dönmüştür. 1954-1973 yılları arasında İstanbul Film Sansür Heyeti’nin baştercümanlığını yapmıştır. 1994 yılında eşi Florans’ı kaybettikten sonra kızkardeşi Ömür Hanım'ın yanına yerleşmiştir.

Aydın Arıt, ölümüne kadar 3 roman ve 19 tiyatro yazmıştır. İlk öyküsü Son Penaltı ve ilk romanı Siyamlı İkizler, 1958’de Yeni İstanbul gazetesinde yayımlanmıştır. Son romanı ölümünden sonra yayımlanan Gemi’dir (2004). Romanlarında toplumun farklı kesimlerinden insanları ve 1950-1960’ların siyasi, ekonomik ve ahlaki sıkıntılarını trajikomik bir üslupla aktarır.

1960’lardan sonra tiyatroya yönelmiştir ve İşlerde Bozukluk adlı radyo oyunuyla 1966’da TRT’den birincilik ödülünü kazanırken Beberuhiler adlı oyunuyla mansiyon ödülünü almıştır. Bu oyun, sonraları Aya Bir Yolcu adıyla Ahmet Vefik Paşa Tiyatrosu’nda sahnelenmiştir. 1970’te Kış oyunuyla TRT Sanat Ödülleri Yarışması’nda başarı ödülünü kazanmıştır. 1974’te Ankara Sanatseverler Derneği tarafından verilen “En İyi Oyun Yazarı Ödülü”nü almıştır.

Sanat hayatının ilk yıllarında polisiye ve maceraya ilgili olan Arıt, sonraları soyut tiyatroya yönelmiştir. Sanatçının tiyatrolarında hayattan kopukluk, toplumdan soyutlanmışlık ve yabancılaşma, çarpık aile ilişkileri, tuhaf sırlar, kişisel bunalımlar, karmaşık iç dünyaları ile kadın hakları en fazla işlenen temalar arasında yer almaktadır.

9 Aralık 2003’te vefat etmiştir.

Eserleri

Bekri Biraz İçmezdi (1969)

Güneşi Parlatanların Gölgesinde (1979)

Gemi (2004)

Siyamlı İkizler (2006)

Toplu Oyunları 1 / Bal Sineği-Aya Bir Yolcu-Uçamayan Kuşlar Tutulur-Beşgen (2006)

Toplu Oyunları 2 / Gözlüklünün Maceraları-Sansür Var-Anarfşist Avcıları (2006)

Masal Masal Matitas (Çocuk Oyunu) (2007)

Sapıklar (2007)

Toplu Oyunları 3 / Bir Sorumlu Aranıyor, Tüm Ülke Taranıyor-Güneşi Parlatanların Gölgesinde-Limonluk Arısı-Son Gün (2007)

Akbaba (2008)

Ar Güveysi (2009)

Çevirileri

Martin Beck Serisi (Kanaldaki Ölü; Duman Olan Adam; Oteldeki Cinayet; Kayıp İtfaiye Arenası; Gülen Polis; Balkonda Bir Adam Vardı) (1971)

[?]: Çin Masalları: İyi Geceler (1984)

[?]: Çin Masalları: Oduncunun Dileği (1984)

[?]: Çin Masalları: Papatya Masalları (1984)

Kaynakça

http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/aydin-arit (Erişim: 17.05.2021)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Aydın_Arıt (Erişim: 17.05.2021)

https://kidega.com/yazar/aydin-arit-098128 (Erişim: 17.05.2021)

https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=Aydın%20Arıt&DtSrc=0&fld=-1&NvBar=0 (Erişim: 17.05.2021)

http://www.toplukatalog.gov.tr/?_f=1&the_page=&cwid=2&keyword=Aydın+Arıt&tokat_search_field=1&order=0&command=Tara#alt (Erişim: 17.05.2021)

Yazan

Ahmet Karaca