Hasan Ali Yücel

Hakkında

Hasan Ali Yücel,17 Aralık 1897 yılında İstanbul’da doğdu,26 Şubat 1961 yılında İstanbul’da hayatını kaybetti.Türk felsefe öğretmeni,eski milli eğitim bakanı,Köy Enstitüleri’nin kurucusu.

Yücel,çocukluğunun ilk yıllarında,ailesiyleyle yaptığı Yenikapı Mevlevihanesi ziyaretleri sırasında,izlediği mistik makam ve fasıllar,dönüş törenleri,yazarın müzik yeteneğinni gelişmesine katkıda bulunmuştur.1906 yılında dokuz yaşındayken Mekteb-i Osmaniye’de gönderildi,ardından Vefa İdadisi,Cağaoğlu Darülmuallimin-i Ali’ye (yüksek öğretmen okulu) okullarında sürdürdü.İstanbul Üniversitesi’nde Felsefe Bölümü’nü bitirdi ve 19 Aralık 1922’de öğretmenliğe başladı.12 Temmuz 1932 yılında Türk Dlili Tetkik Cemiyeti’nin (Türk Dil Kurumu) kurulmasıyla Hasan Ali Yücel etimoloji kolu başkanlığına getirildi.Ayrıca edebiyat öğretmenliği ve maarif müfettişi olarak görev yapmıştır. Fransız eğitim sistemini incelemek için Paris'e gönderilmiş ve ülkeye döndüğünde Gazi Eğitim Enstitüsü müdürü olarak görev yapmıştır. Milli Eğitim bakanlığı Orta Eğitim Genel Müdürlüğü görevinde bulunmuştur.1935 yılında CHP İzmir milletvekili olarak meclise girdi ve art arda dört dönem milletvekilliği yaptı.

 Celal Bayar hükümeti zamanında Milli Eğitim Bakanlığı’na getirildi. Bakanlığı döneminde topladığı Birinci Neşriyat Kongresinin aldığı kararlar sonucunda dünya klâsikleri Türkçeye çevrilmeye (1941) ve Tercüme Dergisi yayımlanmaya başlandı.

1945 yılında,derginin ilk çıkan sayısında Hasan Ali Yücel’in şu sözleri yer almaktadır;

Özel girişimlerin yapamadığı çeviri işini devletin ele alması zorunlu olmuştur.Çevirinin mekanik bir aktarma işi olmadığı bilinmelidir.Bir yapıtı anadilimize çevrilmiş saymak için,çevirdiğimiz yazarın yetiştiği toplumun ruhuna nüfuz etmemiz gerekir.Böyle olursa,o toplumdan aldığımız kavramlarla kendi toplumumuzun düşünce hazinesini zenginleştirebiliriz.Bu disiplinli düşünce çalışmalarıyla,anadilimiz yepyeni gelişme olanakları kazanacaktır.

1941-1967 yılları arasında Tercüme Bürosu tarafından çevrilen Babil,Çin,Hint,İslam,Eski Türkçe,Yunan,Latin,Alman,Amerikan,Fransız,İngiliz,İskandinav,İtalyan,Macar,Rus klasiklerinden, bini aşkın eser bulunmaktadır.

Üniversite reformu,Köy Enstitüleri’nin kurulması,dünya klasiklerinin Türkçe’ye çevrilmesi,ilk resmi ve telifli Türkçe ansiklopedi unvanına sahip “İnönü Ansiklopedisi” ön çalışmaları,Devlet Konservatuarı’nın açılması,Türkiye’nin UNESCO’ya girişi kendisinin bakanlık döneminde yapıldı.7 yıl boyunca devam ettirdiği bakanlık görevinden 5 Ağustos 1946’da ayrıldı.İstifasından sonra bir süre gazetecilik yaptı. İş Bankası Kültür Yayınlarını yönetti.26 Şubat 1941 tarihinde,misafir olduğu Prof.Dr. Tevfik Sağlam’ın evinde hayatını kaybetti.

Eserleri

Felsefe Elifbası-Ruhiyat (1923)

Suri ve Taıbikı Mantık (1926)

Türk Edebiyatı Numuneleri, (Yücel,Hasan Ali,Gönensay,Hıfzı Tevfik,Hammizade,İhsan) (1926)

Sanat Muhasebeleri (1928)

Mevlana’nın Rubaileri (1932)

Türk Edebiyatına Toplu Bir Bakış (1932)

Goethe : Bir Dehanın Romanı (1932)

Askerlik ve İdari İçin Istılah Olabilecek Türkçe Sözler,(Yücel,Hasan Ali, Carefoğlu,Ahmet) (1933)

Dönen Ses (1933)

Türk Edebiyatı (1934)

Fransa Maarif Teşkilatında Müfettişler (1934)

Fransa’da Kültür İşleri (1936)

Bir Türk Hekimi ve Tıbba Dair Manzum Bir Eseri (1937)

Fazıl Ahmet Hayatı ve Eserleri (1937)

Pazartesi Konuşmaları (1937)

Sizin İçin,Çocuklara Şiirlerim (1937)

İçten-Dıştan (1938)

Türkiye’de Orta Öğretim (1938)

Edebi Şef (1939)

Maarif Vekili Hasan Ali Yücel’in 1939 Maarif Şurasını Açış Nutku (1939)

Mantık (1942)

Üniversitenin Onbirinci Yılına Başlatma Töreninde Maarif Vekili  Hasan Ali Yücel’in Mesajı (1944)

Zonguldak’ta Maarif Vekili Hasan Ali Yücel’in Söylevleri (1944)

Bilimler Felsefesi (1947)

Davam (1947)

Hasan Ali Yücel’in Açtığı Davalar ve Neticeleri (1950)

Mantık Dersleri (1952)

Mevlana (1952)

Felsefe Dersleri,Metafizik,Ahlak,Estetik,Liselerin Edebiyat Kolları İçin (1954)

Yurttaşlık Bilgisi (Çalapala,Rakım,Yücel,Hasan Ali) (1955)

Hürriyete Doğru (1955)

İyi Vatandaş-iyi İnsan (1956)

Kıbrıs Mektupları (1957)

Edebiyat tarihimizden I (1957)

Katip Çelebi ve Kesf-El-Zunun (1957)

İngiltere Mektupları (1958)

Hürriyete Gene Hürriyet (1960)

Dinle Benden (1960)

Allah Bir (1961)

Atatürk (1970) 

Kültür Üzerine Düşünceler (1974)

Geçtiğim Günlerden (1990)

Öğretmen Öğrenci Köşesi (1995)

Kaynakça

http://www.toplukatalog.gov.tr/index.php?_f=1&the_page=1&cwid=2&keyword=hasan+ali+y%C3%BCcel&tokat_search_field=1&order=0&command=Tara#2

(29.03.2021)

http://www.meb.gov.tr/meb/hasanali/edebieserleri/eserleri.ht

   (29.03.2021)

http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/yucel-hasan-ali

         (01.04.2021)

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/206005

   (01.04.2021)

https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=hasan%20ali%20y%C3%BCcel&DtSrc=0&fld=-1&NvBar=0

        (02.04.2021)

https://www.ceviriblog.com/2017/12/22/64-yillik-bir-omur-asirlarca-animsanacak-yapitlari-ile-hasan-ali-yucel/

   (31.03.021)

https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye_%C4%B0%C5%9F_Bankas%C4%B1_Hasan_%C3%82li_Y%C3%BCcel_Klasikler_dizisi

 (29.03.2021)

https://www.youtube.com/watch?v=1qiYpOVFBmU

   (05.04.2021)

https://kidega.com/yazar/hasan-ali-yucel-123085

     (30.03.2021)

Yazan 

Sultan ÜREN