Halikarnas Balıkçısı (Musa Cevat Şakir Kabaağaçlı)
Hakkında
Yazar ve çevirmen Musa Cevat Şakir Kabaağaçlı 1886 yılında Yunanistan, Girit’te doğmuştur ve Halikarnas Balıkçısı olarak tanınır. Babası Sadrazam Müşir Ahmet Cevat Paşa'nın kardeşi Mehmet Şakir Paşa'dır. Çocukluğu 1895 yılına kadar babasının elçi olarak bulunduğu Atina'da ve Büyükada'da geçmiştir ve özel öğretmenlerden aldığı derslerle İngilizce öğrenmiştir. Öğrenimine Büyükada’da Mahalle Mektebi’nde başlamıştır. 1904 yılına kadar İstanbul Robert Koleji’nde okumuş ve 1908 yılında İngiltere Oxford Üniversitesi Yeni Çağlar Tarihi Bölümünü bitirmiştir. İngiltere’den Türkiye'ye döndüğünde ise çeşitli gazete ve dergilerde yazarlık ve çevirmenlik yapmıştır. 1913 yılında İtalyan asıllı bir kadınla evlenmiş ve bir yıl kadar İtalya'da kalmıştır. İtalya’da kaldığı süre boyunca İtalyanca ve Latince dillerini öğrenmiştir. 1914'te babası Şakir Paşa, Cevat Şakir'i kazayla tabanca ile vurarak 14 yıl hapis cezasına çarptırılmış, cezasının yedi yılını çektikten sonra, verem olması nedeniyle serbest bırakılmıştır. Yazı ve basın hayatına atılarak, Diken, İnci, Resimli Hafta, Güleryüz, Resimli Ay, Resimli Gazete gibi yayınlarda yazılar yazıp, çeviriler yapmış, karikatürler ve resimler çizmiştir.3 Nisan 1925 tarihinde Zekeriya Sertel’in Resimli Hafta dergisinde Hüseyin Kenan takma adıyla yazdığı "Hapishanede İdama Mahkûm Olanlar Bile Bile Asılmağa Nasıl Giderler" adlı yazısı ile "Asker kaçaklarının yargılanmadan kurşuna dizildiklerini" öne sürdüğü gerekçesiyle Zekeriya Sertel ile birlikte Ankara İstiklâl Mahkemesi'nde yargılanmıştır. Cevat Şakir, 1925 yılında Bodrum'da üç yıl sürgün cezasına çarptırılmış ve cezasını çektikten sonra Bodrum'u çok sevip oraya yerleşmiştir. Bodrumu çok sevdiği için Bodrum’un eski adı Halikarnassos’u kullanarak Halikarnas Balıkçısı takma adını kullanmıştır. Bu süre boyunca Bodrum Belediyesinin resmi bahçıvanı olarak çalışmış, özel olarak elde ettiği çiçek ve ağaç tohumları Bodrum'da yetiştirmiştir. 1947 yılında İzmir'e yerleşip gazetecilik ve turist rehberliği yapmıştır. Ayrıca rehberlik kurslarında öğretmen olarak çalışmıştır. 1948-1955 yılları arasında Demokrat İzmir isimli gazetede makale, fıkra ve hikayeler yazmıştır. Aynı gazetenin çizimlerini yapmış, 1971 yılında Kültür Bakanlığı tarafından kendisine “Devlet Kültür Armağanı” verilmiştir. Halikarnas Balıkçısı 1973 yılında İzmir’de vefat etmiştir.
Edebiyat hayatına Robert Kolejinde son sınıftayken İkdam Gazetesi için yazılar yazıp, çeviriler yaparak başlamıştır. Üniversite için gittiği İngiltere’den döndükten sonra yazı ve çeviri işlerini devam ettirmiştir. Bodrum’da yaşamaya başladıktan sonra yazar kişiliği gelişmiş ve 1926 yılından itibaren Halikarnas Balıkçısı olarak yazmaya başlamıştır. Latince, İngilizce, Fransızca, İspanyolca, İtalyanca, Yunanca ve Farsça dillerini bilmektedir. Mauppassant’dan Kazazede, Irwing Washington’tan Uykulu Kuytu Menkıbesi, Bernard Shaw’dan İnsan/Üstüninsan gibi eserleri Türkçeye kazandırmıştır.
Eserleri
Ege Kıyılarından (1939)
Aganta Burina Burinata (1946)
Merhaba Akdeniz (1948)
Egenin Dibi (1952)
Anadolu Efsaneleri (1954)
Yaşayan Deniz (1954)
Ötelerin Çocuğu (1956)
Uluç Reis (1962)
Deniz Gurbetçileri (1969)
Çevirileri
Mauppassant, Guy de: Kazazede (1938)
Emerson, Ralph Waldo: Nefse İtimat (1939)
Irvıng, Washington: Uykulu Kuytu Menkıbesi (1939)
Cinclair, Upton: Sanayi Kralı (1939)
Kipling, Rudyard: Hortlak Riksar (1939)
Mérimée, Prosper: Karmen (1939)
Conrad, Joseph: Nostromo (1948)
Shaw, Bernard: İnsan: Üstün insan (1949)
Coulter, Stephen: Kör Dövüşü (1967)
Diğer eser ve çevirileri: https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=halikarnas%20Balıkçısı&DtSrc=0&fld=-1&NvBar=0
Kaynakça
https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=halikarnas%20Balıkçısı&DtSrc=0&fld=-1&NvBar=0 (Erişim:10.06.2021)
http://www.toplukatalog.gov.tr/?_f=1&the_page=&cwid=2&keyword=halikarnas+balıkçısı&tokat_search_field=1&order=0&command=Tara#alt (Erişim:10.06.2021)
https://web.archive.org/web/20071218185906/http://www.kulturturizm.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFA79D6F5E6C1B43FF47A337D504B23756 (Erişim:10.06.2021)
http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/halikarnas-balikcisi-musa-cevat (Erişim:10.06.2021)
https://www.biyografya.com/biyografi/11510 (Erişim:10.06.2021)
https://www.nadirkitap.com/kitapara.php?ara=kitap&kategori=0&kitap_Adi=&yazar=&ceviren=HAL%DDKARNAS%20BALIK%C7ISI&hazirlayan=&siralama=fiyatartan&satici=0&ortakkargo=0&yayin_Evi=&yayin_Yeri=&isbn=&fiyat1=&fiyat2=&tarih1=0&tarih2=0&guzelciltli=0&birincibaski=0&imzali=0&eskiyeni=0&cilt=0&listele=&tip=kitap&dil=0&page=1 (Erişim:10.06.2021)
https://tr.wikipedia.org/wiki/Halikarnas_Balıkçısı (Erişim:10.06.2021)
Hazırlayan: Anıl Arslan
