Talat Sait Halman

Hakkında

Diplomat, akademisyen, yazar ve çevirmen olan Talat Sait Halman 1931 yılında İstanbul’da doğmuştur. Babası Sait Bey Tümamiral, annesi ise Nemlizade Tahsin Paşa’nın kızı Fatma İclal Hanım’dır. Babası Trabzon’un Holamana Köyü’nden olduğu için ailesi “Halman” soyadını almıştır. Sait Halman 1951 yılında Robert Koleji’nden mezun olur ve yüksek lisansını 1954 yılında Columbia Üniversitesi’nde Siyaset Bilimi Bölümü’nde tamamlar. Aynı yıl içerisinde Barbara Teitz ile evlenir ve çiftin Hür (Hugh) Talat Halman adında bir oğlu olur. 1960 yılına kadar Columbia Üniversitesi’nde bulunmaya devam eder. Halman, askerlik görevi nedeniyle vatana geri döner ve kendisi  Devlet Planlama Teşkilatı’nda Yayın Ve Temsil Şubesi’ni kurmakla görevlendirilir. Ardından ilk Yüksek Planlama Kurulu’nun raportörü olur ve bu kimliği sayesinde Türkiye’deki siyasi çevreye aşina olur. Askerlik görevi bittikten sonra ABD’ye geri döner. Akademik hayatına Columbia Üniversitesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı dersleri vererek başlar ve 1966 yılında Princeton Üniversitesi’ne geçiş yapar. Akademik çalışmalarının yanında, New York’taki WBAI Radyosunda Türk şiiriyle ilgili yayımlar yapar ve 1969 ile 1971 yılları arasında da Milliyet gazetesinde köşe yazıları yayımlar. 12 Mart 1971 Muhtırasından sonra vatana geri döner ve Nihat Erim kabinesinde oluşturulan Kültür Bakanlığı’nda Türkiye Cumhuriyetinin ilk Kültür Bakanı olarak göreve başlar. Aynı yıl içerisinde, Ekim ayında, İngiltere Kraliçesi Elizabeth Türkiye’yi ziyaret eder ve Sait Halman’a “Sir” ünvanını kullanmasını sağlayan Büyük Haç Şövalyelik Nişanı’nı takdim eder. Takvim 11 Aralık 1971 yılını gösterdiğinde Birinci Erim Hükümeti sona ermiş ve İkinci Erim Hükümetinde Kültür Bakanlığı kaldırıldığı için Sait Halman, ABD’deki Princeton Üniversitesi’ndeki akademik pozisyonuna geri dönmek zorunda kalır. 12 Eylül 1980 darbesinden sonra, Türkiye’nin yurt dışındaki kültür faaliyetlerini organize etmesi için Dış İşleri Bakanlığı’nın Kültür Elçisi olarak görevlendirilir. Akademik çalışmalarına 1984 ile 1986 yılları arasında Pennsylvania Üniversitesi’nde, sonra da New York Üniversitesi’nde devam eder. Talat Sait Halman, İslam ve İslam Kültürü ile Ortadoğu konularında dersler vermeye başlar ve 1986 ile 1996 yılları arasında New York Üniversitesi’nde Ortadoğu Dilleri ve Edebiyat Bölümü Başkanlığını yürütür. Kültür ve Dış İşleri Bakanlığının isteği üzerine UNESCO genel kuruluna katılan Halman, 1991 ile 1995 yılları arasında UNESCO Yönetim Kurulu üyeliği yapar. 1998 yılında ise vatanına dönme kararı alır ve Bilkent Üniversitesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü kurar, İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi’nin dekanı olur. 1988 yılında Boğaziçi Üniversitesi, 2006 yılında Ankara Üniversitesi ve 2010 yılında Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi tarafından onursal doktor unvanına laik görülür. Türkiye Bilimler Akademisi Hizmet Ödülü, ABD Türk Dernekleri Asamblesi: ABD’deki en başarılı Türk Bilim Adamı Armağanı, Columbia Üniversitesi Thorn Wilder Çeviri Armağanı, Rockefeller Vakfı Bilimsel Araştırma Bursu, Dış İşleri Bakanlığı Üstün Hizmet Ödülü ve Knight Grand Cross Madalyası (“Sir” karşılığı) gibi ödüllerin sahibidir. Kendisi çoğunlukla İngilizceden çeviriler yapmış ve eserleri ağırlıklı olarak şiir türündendir. Talat Sait Halman 5 Aralık 2014 tarihinde geçirdiği kalp krizi sonucu hayata gözlerini yummuştur.

Eserleri

The Humanist Poetry of Yunus Emre (1962) (İngilizce)

William Faulkner / Hayatı, Sanatı, Eseri (1963)

Can Kulağı (1968)

Tuyuğlar ve Başka Dörtlükler (1972)

Death and Rebirth of Myths in Near Eastern Literatures (1974) (İngilizce)

Bin Bir (1976)

Canevi Şiirler (1980)

A Last Lullaby (1990) (İngilizce)

Uzak Ağıt (1991)

Şiirlerle Laz Karadeniz Fıkraları (1992)

Mevlana Celaleddin Rumi and The Whirling Dervishes (1992) (İngilizce)

Turkish Legends and Folks Poems (1992) (İngilizce)

Amerikalı Kadın Şairler (1992)

Eski Mısır’dan Şiirler (1994)

23 Yaşında Kültür (1994)

From Babylon to Libre-Space (1995) (İngilizce)

Dört Gök, Dört Gönül : Rubaniler, Tuyuğlar, Kıtalar (1995)

Hepimüz Lazük (1996)

111 Poems by Orhan Veli Kanık (1997)

Sessiz Soru (1998)

Candan Cana  (1999)

Doğrusu Milliyet’ten 100 Yazı (2000)

21. Yüzyılda Üniversite ve Kültür (2002)

A’dan Z’ye Yunus Emre (2003)

Aklın Yolu Bindir (2003)

Türk Edebiyatı Tarihi (2006)

Ümit Harmanı (2007)

Kendi Sözleri İle Yaşayan Atatürk (2008)

Çiçek Dürbünü Edebiyat Ve Kültür Yazıları (2008)

Eski Uygarlıkların Şiirleri (2010)

Süleyman The Magnificent Poet  (2010) (İngilizce/Türkçe)

Türk Shakespeare (2011)

Çevirileri

Twain, Mark: Çalınan Taç (1955)

Faulkner,William: Duman (1963)

Shakespeare, William: Soneler (1964)

Stevens, Wallace: Şiirler (1970)

Kanık, Orhan Veli: I Am Listening To İstanbul (1971) (İngilizce’ye)

Anday, Melih Cevdet: Langston Hughes : Seçme Şiirler (1971) (İngilizce’ye)

Dağlarca, Fazıl Hüsnü: Hollandalı Dörtlükler (1977) (İngilizce’ye)

Emre, Yunus: Yunus Emre And His Mystical Poetry (1981) (İngilizce’ye)

Kilty, Jerome: Sevgili Palyaço (1989)

Emre, Yunus: Selected Poems (1990) (İngilizce’ye)

Sümer, Dinçer: Old Photographs (1990) (İngilizce’ye)

Dilmen, Güngör: I, Anatolia (1991) (İngilizce’ye)

Shakespeare,William: Tüm Soneler (1996)

O’Neil, Eugene: Buzcu Geliyor (2003)

Urya, Baba Tahire: Aşk Çırılçıplak (2003)

Özel, İsmet: First Song For A Dead Soldier (2011) (İngilizce’ye)

İkiz, Evrim: The Tales of Nasrettin Hoca (2012) (İngilizce’ye)

Shakespeare, William: Aşk ve Anlatı Şiirleri (2014)

Michelangelo: Cennetin Anahtarları: Seçme Şiirler (2015)

Faulkner, William: İki Hamlede Zafer (2020)

Kaynakça

https://tr.wikipedia.org/wiki/Tal%C3%A2t_Sait_Halman                          [Erişim 29.05.2021]

http://web2.bilkent.edu.tr/turkedeb/bolum-kurucumuz-prof-talat-halman/  [Erişim 29.05.2021]    

https://www.kitapyurdu.com/index.php?route=product/manufacturer_products&manufacturer_id=5509&page=1    [Erişim 29.05.2021]

https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/turkiyenin-ilk-kultur-bakani-halman-vefat-etti/95055#    [Erişim 29.05.2021]

https://1000kitap.com/yazar/talat-halman   [Erişim 29.05.2021]

http://www.toplukatalog.gov.tr/?_f=1&the_page=1&cwid=2&keyword=Talat+Sait+Halman&tokat_search_field=1&order=0&command=Tara#alt    [Erişim 29.05.2021]

https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=Talat%20Sait%20Halman&DtSrc=0&fld=-1&NvBar=0   [Erişim 29.05.2021]

Hazırlayan: Batuhan Ömer Yeşil