Erhan Bener

Hakkında

Tam adı Hikmet Erhan Bener olan Türk yazar ve çevirmen 19 Nisan 1929 tarihinde, babasının görevli olarak bulunduğu Kıbrıs’ın Lefkoşa ilçesinde dünyaya geldi ve 7 Aralık 2007 tarihinde Ankara’da vefat etti.  İlk, orta, lise öğrenimini Anadolu’nun çeşitli il ve ilçe merkezlerinde tamamladı.

Türkiye’nin fen bilimleri alanında doktora ünvanına sahip ilk kişilerden olan Dr. Raşit Bener ile Mediha Hanımın oğlu, felsefeci Cemil Sena Ongun'un yeğenidir. 

1950 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden mezun oldu. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden 1956’da lisans diploması aldı. 

1957'de Neşecan Otyam ile evlenen Erhan Bener; matematik öğretmeni Yaprak Bener ve öykücü, romancı, çevirmen Yiğit Bener'in babasıdır.

1950-1975 yılları arasında, yurtiçinde ve yurtdışında, çeşitli görevlerde bulundu.1950'de Maliye Bakanlığı'na memur olarak girdi; müfettiş yardımcılığı, hesap uzmanlığı ve hazine genel müdür yardımcılığı, kambiyo kontrol dairesi başkanlığı görevlerinde bulundu. 1963-1966 ve 1969-1973 yıllarında Paris'te, önce Türkiye Büyükelçiliği maliye müşaviri daha sonra da OECD (Ekonomik Kalkınma ve İş birliği Örgütü) Türkiye Daimî Temsilciliği başkan yardımcısı olarak görev yaptı. ABD’den Hindistan’a, Danimarka’dan İsrail’e kadar çeşitli ülkelerde görev yaptı.  1975’te, Emekli Sandığı genel müdürüyken kendi isteğiyle emekliye ayrıldıktan sonra avukatlık yaptı.

Edebiyat yaşamına, 1945 yılında çeşitli dergilerde yayınlanan şiir ve öyküleriyle atılan Bener’in ilk öykü ve şiirleri Yedigün, Seçilmiş Hikâyeler (1945-51), 1952’den sonra Varlık, Dost, Vatan dergi ve gazetelerinde yayımlandı. Aruz ölçüsüyle yazdığı şiirlerini topladığı tek şiir kitabı Sesler (1948)’de aruz ölçüsüne serbest biçem tadı verme çabasında göründü. Öykülerinde, anılardan yola çıkarak yaşadıklarıyla ilgili gözlemlerini aktardı. Romanlarında bireyin toplum kuşatması altındaki sıkıntılarını ve bunalımlarını anlatmayı önceledi. Psikolojik durumlardan da yararlanarak insan duyarlığını, kırılganlığını, hüznünü dile getirdi. Yalın ve akıcı bir Türkçe ile yazdığı öykü ve romanlarında lirik bir anlatım ve güçlü gözlemler dikkati çeker. “Bizden” bir yazar olarak benimsendi. Bener’in kimi yapıtları yabancı dillere çevrilmiştir.  Kedi ve Ölüm adlı romanı Le Chat et la mort adıyla, Baharla Gelen adlı romanı ise Ce qui arriva avec le printemps adıyla Fransızcaya çevrildi; diğer bazı eserleri de başka yabancı dillere çevrildi. Roman, öykü, anı, deneme ve tiyatro oyunları yazarlığının yanı sıra, çocuk kitapları, radyo oyunları ve senaryolar yazdı, çeviriler yaptı. Özellikle fransızcadan çeviriler yapan Bener, Georges Simenon, Milan Kundera ve Jean Bruller’den yapıtları dilimize kazandırmıştır. Simenon'la Brüksel'de tanışmış, sıkı bir Simenon okuru olan Erhan Bener'in, yapıtlarında polisiye öğelere ve psikolojik çözümlemelere sıkça yer vermesi bu iki yazarın iş birliğine ayrı bir anlam katmaktadır. 

Eserleri

Sesler (1948)

Acemiler (1952)

Yalnızlar (1954)

Gordium (1956)

Çıldırtan Yağmur (1980)

Bürokratlar (1981)   

Hızır Doktor (1981)

Böcek (1982)

Ölü Bir Deniz (1983)

Sisli Yaz (1984)

Şahmeran Öyküsü (1991)

Bir Büyük Bürokratın Romanı (1991)

Aşk-ı Muhabbet Sevda (1992)

Gece Gelen Ölüm (1993)

Burcu Öğretmenin Öyküleri (1993)

Anafor (1993)

Günbatımı Öyküleri (1995)

Denizaşırı Öyküler (1996)

Yaralı Aşklar (1998)

Köleler ve Tutkular (1999)

Işığın Gölgesi (2000)

Aşk Nereye Kadar (2003)

Arabalarım (2003)

Dönüşler (2004)

Yaşam Bir Düş (2005)

Çevirileri

 Simenon, Georges: Ormandaki Deli (1963)

 Simenon, Georges: Ölümle Saklambaç (1963)

 Kundera, Milan: Gülüşün ve Unutuşun Kitabı (1988)

 Simenon, Georges: Maigret’in Yeni Soruşturmaları (1999)

 Bruller, Jean: İnsanlar ve Hayvanlar (2003)

Ödülleri

1962 Fransız-Türk Kültür Cemiyeti Roman Ödülü (Kedi ve Ölüm)

1979 Muhsin Ertuğrul Tiyatro Yapıtı Ödülü (Hızır Doktor)

1992 Haldun Taner Öykü Ödülü (Alabalık)

1992 Yunus Nadi Öykü Ödülü (Aşk-ı Muhabbeti Sevda)

1996 Dil Derneği-Ömer Asım Aksoy Öykü Ödülü (Günbatımı Öyküleri)

1996 Yunus Nadi Roman Ödülü (Hızır Kız)

1999 Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü Altın Madalyası (Hınzır Kız)

2003 Dünya Kardeşlik Mevlâna Vakfı Ödülü (İlişkiler)

2003 Orhan Kemal Roman Ödülü (İlişkiler)

2004 Düşler Öyküler Dergisi Onur Ödülü (?)

(?) Fransa Sanat ve Edebiyat Ustası (l’Officier des Arts et des Lettres)

Kaynakça

https://tr.wikipedia.org/wiki/Erhan_Bener[Erişim:30.03.2021]

https://www.kitapyurdu.com/yazar/erhan-bener/10003.html[Erişim:30.03.2021]

https://www.idefix.com/Yazar/erhan-bener/s=260104[Erişim:30.03.2021]

http://www.toplukatalog.gov.tr/index.php?_f=1&the_page=1&cwid=2&keyword=erhan+bener&tokat_search_field=1&order=0&command=Tara#alt[Erişim:30.03.2021]

http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/erhan-bener[Erişim:30.03.2021]

https://kasif.mkutup.gov.tr/OpacArama.aspx?Ara=erhan%20bener&DtSrc=0&fld=-1&NvBar=0[Erişim:30.03.2021]

https://www.dergiyurdu.com/erhan-bener-ustalarin-turkcesiyle-ormandaki-deli[Erişim:30.03.2021]

Hazırlayan: Bahire Maniga